Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 108 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳԳԻՂ «թիթեռնածաղկավոր մի բույս» (բուսաբանություն)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēl- > գիղ) կրկնությամբ՝ գգիղ
կրկնությամբ՝ գգիղ։ Ճիշտ չէ կապել կ(ի)կիլ-ի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. գեղձ «բաղեղ»
հայ. գաղձն
հայ. գալար
բրբ. գլգիլ (կլկիլ) «կորեկանման մի բույս»
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳԶՏՈՐ (գզթոր, գխթոր, գխտոր) «բույսի վրայի ներկատու այտուցք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēl-d- -ուր) ածանցով
-ուր ածանցով՝ *uēl- արմատից, որտեղից նաեւ՝ գելում, գիլ, գալար, գեղձ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզտորահամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. գելում
հայ. գիլ
հայ. գալար
հայ. գեղձ «բաղեղ»
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՄԲԵԹ (-ի, -աց) (գմբէթ, բրբ. գումբէթ, գումբէթ, կմբէթ, կմպետ, կմբէթ) «գմբէթ, շենքի գնդաձեւ վերնամաս» (ճարտարապետություն)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gumbat
Աղբյուր՝ մ. պ. gmbat
Աղբյուր՝ պ. kunbad
Աղբյուր՝ պ. gunbad
Աղբյուր՝ ասոր. gubbāθā
Իրանական աղբյուրից. իրանական ձեւերը ծագում են ասորերենից:
Մատենագիտություն
H. AG 127; Աճ. ՀԱԲ 567
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՆԱԼ «գնալ, քայլել, ընթանալ, շրջել, կյանք վարել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghē- «լքել, հեռանալ, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghhē-nā-mi-) չմայնացած *gh-ով
Արմատից բխող բազմաթիվ բարդություններ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգնալի, յոգնագնալի, գնայուն, գնայական, խելագնայ, գնացական, գնացումն, արագագնաց, արդարագնացիկ, բանագնաց, անգնաց, գաղտնագնաց, գետնագնաց, դեսպանագնաց, խառնագնաց, կաշառագնաց, նաւագնաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jahāti «թողնում է, լքում է»
հ. հնդկ. jihītē «գնում է»
հուն. κιχάνω «հասնել»
հ. վ. գերմ. gān «գնալ» (ըստ Պիզանիի)
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՆԴԱԿ (-ի, -աց) (գնտակ) «գնդակ, գնդաձեւ մարմին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *gundak (ամենայն հավանականությամբ)
Իրանական փոխառություն։ Աճառյանը բերում է գունդ բառի տակ, բայց սա իրանական փոխառություն է եւ ոչ գունդ բառից հայերենում կազմված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդակել
Նոր՝
գնդակախաղ, գնդակահարել, գնդակահարութիւն, խաղագնդակ
Մատենագիտություն
H. AG 130; Աճ. ՀԱԲ 594
Տե՛ս նաեւ
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՆՉԵԼ «ճղճղալ, ձայն արձակել (խոճկորի մասին), կակազել, թոթովել, թլվատ լինել»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնչու, գնչուտ, գնչոտ, գնչնոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 568
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՇԿՈՒՐ «աթար, չորացած թրիք»
Փոխառություն
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, սակայն բուն աղբյուրը եւ սրա բուն կազմությունը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գշկուրմուխ, գշկրհոտ
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈ (-ի, -ից) (գոյ) ««գոյություն, աստված, հարստություն, գույք, ինչք» եւ գոլ «լինել», գոմ, *գոյ-ցե, գուցե»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uso-, *uosio-, *uos-, *ues-)
արմատից: *uso-` *uosio-կան (>*uosoti (?) > գոյ) *uos-mi- (?) > գոմ (?)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոյարար, գոյապես, գոյավոր, գոյավորություն, գոյություն, գոյափոխիլ, գոյական, գոյանալ, գոյացություն, գոյացողություն, գերագոյ, ինքնագոյ
Նոր՝
գոյականաբար, գոյականակերտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vásati «մնում է, բնակվում է, գիշերում է»
հուն. áísa «անցկացրի (գիշերը)» (աոր.)
մ. իռլ. fō(a)id «գիշերում է, մնում է, անցկացնում է» (<*uoseti-)
գոթ. wisan «լինել, մնալ» (իմաստով ամենից ավելի մոտ է հայերենին)
Մատենագիտություն
H. AG 435; Աճ. ՀԱԲ 576
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԲԱՂԻՆ «սահման» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ եբր. gǝbul «սահման»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԲՂԱՅ (գոբոդայ, գոբադայ, գութդայ, գութոդայ) «սաղմոսարանի մի բաժին» (ԲՀ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասորերեն (՞) (բուն ձեւը չի հավաստված)
բայց բուն ձեւը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գութդայաբար, գութոդաբար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569