Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 107 / 290
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏ
I
«կոշտ, կոպիտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kal-
«կարծր, կոշտ»
k/kh անցմամբ` *khal-d > խաղտ
խաղճ բառի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *kal- «կարծր, կոշտ» արմատից` k/kh անցմամբ` *khal-d > խաղտ։ հմմտ. խաղճախուղճ եւ խաղտախուղտ կրկնաւորները։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 323) կապում է խաղտիք ցեղի (այստեղից` Խաղտիք երկիր) անվան հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղտալեզու,
խաղտաւուր,
խախտաւուր,
խաղտախուղտ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 323
Տե՛ս նաեւ
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏ
II
«կտորտանք, փշրանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, ջարդել, կոտորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khldo-)
k/*kh անցմամբ
հմմտ. նաեւ *(s)kel - «կտրել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κλαδαρος «դյուրաբեկ, փխրուն»
լատ.
clādēs «հաշմում, վնաս»
կիմր.
cleddyf «սուր (երկսայր զենք)»
կիմր.
cladd «փորում»
ռուս.
колода «կոճղ, կոճղակտոր»
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏԻ
«խորամանկութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խաբել, թոզ փչել, շողոքորթել»
*k/kh անցմամբ (*khldiio > խաղտի)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ատտ.
καλεω «կախարդել»
հուն.
καληδων «կախարդուհի, գայթակղուհի»
լատ.
calvor «խորամանկել, խաբել»
հ. վ. գ.
huolen «խաբել»
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՄԱՀԻ
«երկաթափայլ, կարմիր երկաթաքար, հեմատիտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xumāhan
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 323
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՄԱՃԻԿ
(խամաճիք, դիմաճիք)
«տիկնիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. quma
«միեւնույն ամուսնու կանանցից մեկը»
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԹ
«խայթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khait-
«խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k(h)ai-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայթահար,
խայթողութիւն,
կարճախայթոց,
չարախայթոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caedō «խփել, կտրել»
լատ.
cadō «խփել, կտրել»
մ. վ. գ.
heie «թակ, փայտե մուրճ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325;
Pok. IEW 917
Տե՛ս նաեւ
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԾ
«բիծ, բծավոր, փոքր տեղ, մի փոքր, պատառ, կտոր, խայծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaidio-
«լուսավոր, պայծառ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāi-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայծոտ,
խայծութիւն,
խայծիլ,
խայծուած,
խայծող,
խայծողիկ,
խայծկեր,
խայծաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kētá- «նշան»
հ. իսլ.
heið «պայծառ երկինք»
հ. վ. գ.
heitar «պայծառ, պարզ. զվարթ»
լիտվ.
skaidrùs «լուսավոր. պարզ»
հայ.
խայտ «խատուտիկ, պիսակավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅՏ
I
«խատուտիկ, բծավոր, պիսակավոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaid-
«լուսավոր, պայծառ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kāid/t-)
որտեղից նաեւ՝ խայծ (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտուց,
խայտացուցանել,
խայտարղէտ,
խայտարղետութիւն,
խայտանկար,
խայտապիսակ,
խայտուած,
խայտառակ,
խայտառակամահ,
խայտառականք,
խայտառակել,
խայտակն,
գորշախայտ,
գեղեցկախայտուց,
կարմրախայտ
Նոր՝
խայտաճամուկ
խայտաճամուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 326
Տե՛ս նաեւ
Էջ 315, սյունակ 1
ԽԱՅՏ(ԱԼ)
(խայտալ)
«ուրախանալ, ցնծալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khaid-
«լուսաւոր, պայծառ»
(անմիջական նախաձեւ՝ (s)kāi-d/t-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտալից,
խայտախնդութիւն,
խայտամահ,
խայտումն,
բացախայտալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
heitar
գ.
heiter «պայծառ, պարզ, զուարթ, ուրախ»
հայ.
խայտ
հայ.
խայծ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Էջ 315, սյունակ 1
ԽԱՆԳԱՐ
(խանկար)
««կռիւ, իրարանցում. խանգարուած, փչացած» (թրք. «մթագնած». «խակ». «ապաքինուած»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ken-
«սեղմել, կծմթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khn-k-, *khn-g)
արմատի հետ (*khn-k-, *khn-g > խանգ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանգարել,
խանգարիչ,
խանգարումն,
դիւախանգարիլ,
անխանգար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
hnekkja «հետ քշել, արգելակել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։