Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 107 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՊՈՒՏ -ոյ, -ի, -ից «ավար, թալան, մեռելի թողած գույք, կողոպտված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-b- «սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gleb-)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *gel-b-/*gleb- «սեղմել» արմատի հետ, որից անգլ. dasp (<*glaps-) «սեղմել», լիտվ. glėbti «գրկել, շրջապատել, բռնել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողոպտել, կողոպտիչ, կողոպտած, դիակողոպուտ, դիրակողոպուտ, դժվարակողոպուտ, գանձակողոպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անգլ. dasp (<*glaps-) «սեղմել»
լիտվ. glėbti «գրկել, շրջապատել, բռնել»
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՎ (կողոփ, կողոբ), -ոյ «կողով, խմորագնդիկ, գնդիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *golob(h)-) ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *golob(h)- *gelb(h)-, *glb(h)- «սեղմել» ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 623) բխեցնում է «ասորական անծանօթ մի բարբառից»՝ բերելով եբր. kəluw «պտղակողով», ասոր. kullāšā, արաբ. gilf «կողով» զուգահեռները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. globus «գունդ, խումբ, հրոսախումբ»
հ. վ. գ. klāftra
ն. գ. klafter «տարածուած ձեռքերի ընդգրկման չափ, սաժեն»
շվեյց. chlupfel «խուրձ»
լիտվ. glėbti «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՃ «գնդաձեւ բան, գնդվածք, ծառի բուն (կտրտված ճյուղերով), կաղամբի կոթ, գերան, ծեծելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘodi-, *gouədi-) *-d ածանցանով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *goᵘodi-, *gouədi- (*geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» *-d ածանցանով) արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճակ, կոճղեզ, կոճղիզ, կոճողիզ, կոճողէզ, կոճապղպեղ, կոճկեն, կոճկենիկ, կոշկոճել, կոճկոճել, կոճոպել, կոճռտիլ, կոճկցել, կոճիկ, կոճկամբ, կոճկորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ. kāte (kaut) «կոճ»
ն. վ. գերմ. kote, köte «կոճ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՃԱՅ (կոճէ) «սեղմիչ, նվագարանի ստեղն»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կոճ բառի ածանցյալն է։
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՃՂ (-եղ) «կոճղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Նոյն ծագումն ունի, ինչ կոճ բառը՝ օժտուած -ղ ածականով (հ.-ե. *-el °):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճղէզ, կոճղիզ, կոճողէզ, կոճողիզ
Էջ 419, սյունակ 1 Էջ 419
ԿՈՆՁԵՂ «դուռ, դեր (բույս)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Բաղադրված է կոնձ- արմատից՝ -եղ վերջածանցով. կոնձ-ը թերեւս ծագմամբ կապված է կունձդ բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 419, սյունակ 1 Էջ 419
ԿՈՆՔԵՂ (կոնքել, կոնքիլ, կոնքիղոս, կոնքիլոս, կոնքելոս) «ծիրանաբեր խեցեմորթ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κογχύλη
Մատենագիտություն
H. AG 359; Աճ. ՀԱԲ 633
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՊԵՂ «բագին»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՌ III «հարկադիր աշխատանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘer- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘor-s-)
որտեղից նաեւ հայ. կրել (կիր-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոռավար, մորեխակոռ, կոռութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կրել (կիր-)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 421, սյունակ 1 Էջ 421
ԿՈՎ (-ու) «կով»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷou- «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կովակեր, կովկիթ, կովաշխաց, կովղիփաց, կովիդեայ, կով(ա)ծուծ
Նոր՝
կովապահ, կովասունկ, կովարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gāva «եզ, ցուլ»
հ. հնդկ. gavī «կով»
հուն. βοῦς «եզ, կով»
հ. շվեդ. kō «կով»
լատվ. gùovs «կով»
Մատենագիտություն
H. AG 461; Աճ. ՀԱԲ 639