Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 107 / 186
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՆՃԱՐ
(ոյ ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«խելք, իմաստութիւն, հանճար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hančar
ըստ Բոլոնիեզի։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 41) տալիս է պ. hanjar «կերպ, եղանակ ճանապարհ, ուղի» զուգահեռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանճարագիտութիւն,
հանճարել,
հանճարեղ,
անհանճար,
անհանճարութիւն,
բազմահանճար,
կորովահանճար,
տղայահանճար,
գերահանճար,
հոգեհանճար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
hang'r- «մտածել, խորհել, մտածմունք, խորհրդածութիւն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 530;
Աճ. ՀԱԲ 41
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՇԻՒ
(-ի)
«հաշիվ, կռիվ, վեճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. ḥəšīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաշուել,
հաշուընկեր,
հաշուակից,
անհաշիւ,
հեշտահաշիւ
Նոր՝
հաշուապահ, հաշուապահական, հաշուապահութիւն, հաշվառել, հաշվառում, հաշվարկում, հաշուեկշիռ, հանրահաշիւ
հաշուապահ, հաշուապահական, հաշուապահութիւն, հաշվառել, հաշվառում, հաշվարկում, հաշուեկշիռ, հանրահաշիւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43;
Ջահ. ՀԼՊ 477, 481
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՇՄ
(-ի)
(խաշմ)
«խեղանդամ, խեղված, հաշմ»
Փոխառություն (թերեւս)
թերեւս արաբերենից՝ hšm «ջարդել, ճզմել» (°): -Աճ. ՀԱԲ 3, 43 (կասկածով)։ Ջահ. ՀԼՊ 486
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաշմիլ,
հաշմութիւն,
հաշմանդամ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43;
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 447, սյունակ 1
ՀԱՇՏ
«հաշտ, խաղաղասեր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. āštīh
Աղբյուր՝ պ. āšti
Աղբյուր՝ ավ. āxšti
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաշտել,
հաշտեցուցիչ,
հաշտութիւն,
հաշտարան,
հաշտարար,
արագահաշտ,
դյուրահաշտ
Մատենագիտություն
H. AG 179, 513;
Աճ. ՀԱԲ 43;
Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 448, սյունակ 1
ՀԱՌԱՉ
«ախուվախ, հառաչանք»
Բնաձայն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հառ(ա)չել,
հառաչումն,
հառաչանք,
미ահառաչ,
բազմահառաչ,
դառնահառաչ,
լալահառաչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 46
Էջ 448, սյունակ 1
ՀԱՍ
I
(-ի, -ից)
«հասնելը, հասունություն, հասակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *enek-
«հասնել»
բայց կան հնչիւնական կողմի մեկնաբանութեան դժուարութիւններ. թերեւս պէտք է ենթադրել կոկորդային նախաձեւ եւ հայերենի *-ne- ներածանցով ձեւ, այլապէս կապը հասանեմ-ի եւ հ. հնդկ. asnoti «հասնում է» բառի հետ անհաւանական է (Mayrhofer-ը, KEWA 1, 66, ժխտում է այդ կապը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասանել,
հասակ,
հասակակից,
հասակաչափ,
հասուն,
հասու,
հասույթ,
հասկանալ,
բարեհասակ,
անհասակ,
երագահաս,
տհաս,
ձեռնհաս,
վերահաս,
կարճահասակ,
վաղահաս,
վաղահասակ
Նոր՝
հասութաբեր, հասունություն
հասութաբեր, հասունություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
asnoti «հասնում է»
Մատենագիտություն
KEWA 66
Տե՛ս նաեւ
Էջ 448, սյունակ 1
ՀԱՍԱԶԱՐԴ
«պահանորդ»
(ԲՀ)
Անստույգ
Բառաձեւը խիստ աղաւաղուած է, եւ -զարդը պարզապէս գրչական կամայական վերականգնում է (տե՛ս ԲՀ 395), բուն ձեւը առայժմ անվերականգնելի է:
Էջ 449, սյունակ 1
ՀԱՍԱՐԱԿ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական hasār
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. hasār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասարակել,
հասարակաց,
հասարակիկ,
հասարակորդ,
հասարակախառն,
հասարակակշիռ
Նոր՝
հասարակապետական, հասարակապետություն
հասարակապետական, հասարակապետություն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 449, սյունակ 1
Էջ 449, սյունակ 1
ՀԱՍՏ
(-ի, -ից)
«հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto-
«հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել,
հաստանալ,
հաստիչ,
հաստոց,
հաստումն,
հաստաբեստ,
հաստակաշի,
հաստակապ,
հաստահարուստ,
հաստահեղույս,
հաստահիմն,
հաստամագիլ,
հաստամետ,
հաստանդամ,
հաստապինդ,
հաստարմատ,
հաստույժ
Նոր՝
հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pastyá- «տուն, բակ, բնակարան» (իբրեւ հաստատուն բնակություն)
հ. իսլ.
fastr «հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ.
fast «հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ.
festi «հաստատուն, ամուր»
խեթ.
hastai-, hasti- «ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464;
Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։