Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1179 բառահոդված (էջ 106/118)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 728, սյունակ 1 Էջ 728
ՏԻ «դե՛հ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *de «ցուցական հիմք» (անմիջական նախաձեւ՝ *dē)
կապ ունենա հնդեւրոպական *dē (*de) ցուցական հիմքի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տի՛ նա, տի՛ ր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 729, սյունակ 1 Էջ 729
ՏԻԼԱՒ (տիլօ) «կտավ» (բբ.)
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ վրաց. tilo (թերեւս) «կտավ»
ծագում է մի երրորդ աղբյուրից
Էջ 729, սյունակ 1 Էջ 729
ՏԻՂՄ -ո (տեղմ, բ. տիլ) «տիղմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dēl-mo-)
Բաղադրություններ՝ տղմանալ, տղմաբաթաւ, տղմատիպ, տղմային, տղմուտ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 406-407) տիլ-ի հետ միասին բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղմանալ, տղմաբաթաւ, տղմատիպ, տղմային, տղմուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
տեղ
հայերեն
տեղալ
բարբառային
տիլ
«տիղմ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 118; Աճ. ՀԱԲ 406-407
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՂԵԼ «շարժել, հուզել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «երերալ, տատանուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dēl- *del-)
արմատից, որից, թերեւս, նաեւ տաղտուկ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 413-414) համեմատում է հուն. δενδίλλω «բազմաշանակ նայել, աչքով անել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղութիւն, տղելութիւն, տղել, տղեցուցանել, անտիղ, անտղելի, տնտղել, անտղաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117; Աճ. ՀԱԲ 413-414
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՂՈՒԿ «ջրային փոքրիկ որդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
կապ ունի հնդեւրոպական *del- «կաթել» արմատի հետ, որից նաեւ տեղ «անձրեւ», տաղ «արտաթորանք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՈՒՐ (տելի, տոյլի) «խաղողի որթ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ուստարտ. uduli (uldi) (հազիվ թե) «խաղողի այգի»
Հազիվ թե կապ ունենա ուստարտ. uduli (uldi) «խաղողի այգի» բառի հետ (փոխառութիւն)։ հմմտ. նաեւ ուտիերեն tul «խաղող»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ուտիերեն
tul
«խաղող»
Էջ 733, սյունակ 1 Էջ 733
ՏՈՐԳ «ոստայն, սարդոստայն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *deru- «փայտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *doru-)
հ.-ե. արմատ՝ *dorgh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dōrgh-so+ակ)
կարելի է իրոք միացնել հնդեւրոպական *doru- «փայտ» հիմքին, որից ծագում է տարգալ բառը կամ տրցակ-ի հետ միասին բխեցնել *dorgh- «բռնել» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 422
Տե՛ս նաեւ
Էջ 734, սյունակ 1 Էջ 734
ՏՈՒԱՅՏԵԼ «տառապել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *dāu-/du- «այրել, տանջել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *dāu-/du- «այրել, տանջել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուայտանք, տուայտութիւն
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՆԿ -ոյ (տունգ) «տունկ, ծառ, բույս, տնկում»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա տուն բառի հիմքում ընկած փոխաբերական իմաստներից մեկի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տնկել, տնգել, տնկաբեր, տնկակից, տնկարկ, տնկանելի, նորատունկ, ծառատունկ, մանրատունկ, մարդատունկ, որթատունկ, կենդանատունկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 735, սյունակ 1 Էջ 735
ՏՈՒՓ -ոյ «տուփ, գրքի պատեան, խորշ»
Ծագումն անհայտ է
Անհավաստի են համեմատությունները հնդեւրոպական ձեւերի հետ