Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 106 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԻ «արտի առու, փոքր ջրանցք, ակոս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘeriio-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 648) կասկածելի է համարում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γυρός «կլոր, ուռուցիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397; Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԻԶ I (-ոյ) «կորիզ, կուտ, ուռուցք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված)
արմատից՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված (ըստ Լիդենի), բայց անբացատրելի է մնում զ-ն։ Կասկածելի է նաեւ *gorig'h- ձեւ ենթադրելը՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397; Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐԿՈՏ «կորկոտ, թեփահանված եւ ծեծված ցորեն կամ գարի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gred- «քերել, քերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gogrod-)
որ ներկայացվում է միայն ալբաներենով եւ գերմանականով (ալբանա-գերմանական զուգաբանություն)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650-651) նույնպիսի *grod- արմատ ենթադրում է *ghreu- «շփել, տրորել» արմատի *-d-ով աճած ձեւերի հիման վրա` ենթադրելով *gh-ի դիմաց *g- (բայց այս դեպքում դուրս են ընկնում գերմանական զուգահեռները եւ առանց *-d ածականի ձեւերը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորկոտապուր, գարեկորկոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. gerrusε «քերոց»
հ. շվեդ. kratta «քերել, ճանկռել»
գ. krutzen «քերել, քերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 650-651
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ II «պսակում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
որտեղից նաեւ` կոր, կեռ (կեռ կտուցի համար այսպես կոչված):
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ III «ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ, կործալեզու, կործաբար, բեկկորճ, պեկկորճ, ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ. kret «կնճռոտված պտուղ» (*ger-d->)
լատվ. grùods «խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ. crook «կեռ. ոլորան» (*ger-g->)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՐՈՎ «կորով, կտրիճություն՝ քաջություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «արթնացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-eu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորովի, կորովել, կորովութիւն, կորովախաւս, կորովաբան, կորովաձիգ, կորովամիտ, արդարակորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jā-gr-wams «կայտառ, եռանդուն»
հ. հնդկ. jagarūka «արթուն, կայտառ»
հ. իսլ. karskr «աշխույժ, առույգ»
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԹ (-ոյ) «այգեկութ, այգեկութի ամիս՝ սեպտեմբեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խեժ, ձիւթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēt-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթոց, այգեկութ, խակակութ, դժուարակութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կիթ
նորվ. koda «դալ, խեժ»
նորվ. kvoeda «դալ, խեժ»
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒԾՈՒՌԻ «երիցուկ դեղատնային» (բուսաբանական)
Անստույգ (թերեւս)
նույնն է կուծակ բառի կուծ-ի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂԹ I (կղութ) «մետաղյա աման»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōl-th-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jatháram «փոր, ընդերք»
հ. հնդկ. jartú «արգանդ»
գոթ. kilpei «արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՃ (-ոյ, ի կճէ) (կիճ` բառարանային ձեւ՝ սխալ վերականգնմամբ) «մարմար»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gud'o-)
Հազիվ թե կապ ունենա կոճ բառի հետ (տե՛ս), այսինքն՝ ծագել հնդեւրոպական *gud'o- նախաձեւից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճայատակ, կճասալ, կճեայ, կճետարած, կճեայարկ, կճեապաճոյճ, ջրկիճ
Նոր՝
լուսնակուճ
Տե՛ս նաեւ