Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 106 / 454
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆԵԼ
(*դի-ն-ել, ե-դ «դրեց»)
«դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhē-
«դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē-n-)
հմմտ. հ. հնդկ. dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ), հուն. τίθημι «դնում եմ», ռուս. деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիր,
դրական,
բանադրել,
բարեդիր,
գեղեցկադիր,
գլխադիր,
դիմադրել,
խորյադիր,
խաւարադիր,
որոգայթադիր,
ունկնդիր,
ենթադրել,
ձեռնադրել,
ըն-տիր
Նոր՝
հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ)
հուն.
τίθημι «դնում եմ»
ռուս.
деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ)
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 675-676
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՆՈՐ
««պատգարակ կամ մահիճ կամ դափոխս» (՞) (ԲՀ)»
Անստույգ (՞)
Կեղծ բառ՝ ստացված դնոց ձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 361
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈԴԱՆ
«արմավ»
Անստույգ
ըստ Աճառյանի՝ թերեւս ՀԳԲ-ի քստան խուրմա «մի տեսակ արմավ» բառահոդվածից քստան > դստան > դոդան > դողան ճանապարհով առաջացած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 676-677
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈԴԵԼ
(դոդել)
««նենգել, խարդախել» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δόλος
«նենգություն, խարդախություն»
ԲՀ-ի հրատարակիչ Ամալյանը (361) ենթադրում է, հենվելով դոդել տարբերակի վրա, հուն. աղբյուր՝ δόλος «նենգություն, խարդախություն» (հմմտ. նաեւ δολόω «նենգել, խարդախել» բայաձեւը)
Մատենագիտություն
Ամալյան 361
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈՒՆ
-ին
«ջրաղացի ցորենի ձագարը»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dōl
(*դողն ձեւի վրայով) պ. dōl ձեւից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈՂ
-ի, -ից
«դող, սարսուռ, ալիքաձեւ երաժշտական մի խաղ»
(երաժշտական)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ, երերալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhol-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhol- ` *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» արմատից հայ-գերմանական, նեղ՝ հայ-սկանդինավյան զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դողալ,
դողացուցիչ,
դողումն,
դողն-ի,
դողան-ի,
դողդոջ,
դողդոչ,
դողդոջել,
դողդոջոտ,
դողդոջուն,
դողդոջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
dilla «թափահարել, տարուբերել»
նորվ. բրբ.
dalla, dulla «վարգել, մանրաքայլ գնալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677;
Pok. IEW 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՄՍ
«այլակերպ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
ձեւը հունական է, բայց հուն. δόμος-ը այլ իմաստ ունի՝ «տուն, բնակարան, շենք»
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅԶ(Ն)
«քիչ, մի քիչ, սակավ, աննշան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheugh-
«շոշափել, դիպչել»
Թեեւ հնչյունապես համապատասխանում է հնդեւրոպական *dheugh- «շոշափել, դիպչել» արմատին, բայց իմաստային կապը կասկածելի է («նպատակակետ, կետ» միջանկյալ օղակո՞վ)։ Էլ ավելի հեռու է մնում *dheu- «փոշի, ծուխ» արմատը, թեեւ «փոշի» իմաստից հնարավոր է «մանր» եւ ապա՝ «քիչ, սակավ» իմաստների ածանցվելը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյզնագիտ,
դոյզնաբար,
դոյզնաքնեայ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅԼ
(ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից)
(դուլ, դօլ, դուդ)
«ջրաման, դոյլ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական աղբյուր (՞)
(թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. dōl
(թերեւս)
«ջրհոս (կենդանակերպ)»
Աղբյուր՝ պ. dōl
(թերեւս)
«դոյլ»
Աղբյուր՝ ասոր. daul-ā
(թերեւս)
«դոյլ»
Իրանական dōl-ի աղբյուրը թերեւս ասորերենն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյլել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 678-679
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅՆ
սեռ. դորին, տր. դմին, գործ. դովին/-իմբ, հգն. ուղղ. դոքին, սեռ.-տր. դոցին, դոցուն(ց), գործ. դովիմբք, դոքիմբք
«այդ, այդ նույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to-
-ին վերջածանցով կազմված
ցուցական դերանվանական *to- արմատից՝ -ին վերջածանցով կազմված։ Հայերենում կապվել է 2-րդ դեմքի հետ եւ զուգահեռ է սոյն, նոյն ձեւերին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ta-
հուն.
to
գոթ.
þa
հ. սլ.
to-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679;
Ջհ. ՍԳԱՅ 147-150
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։