Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 106 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԳԱԼ (սգալ, ըսգալ) «ընկալել, իմանալ, հասկանալ, ուժքի գալ, զգաստանալ, տեղեկանալ, լուր ստանալ»
Անստույգ
Աղբյուր՝ պրթ. izgal (ավելի հավանական է) «լսել»
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գալ բայից: Ավելի հավանական է իրանական ծագման վարկածը՝ պրթ. izgal (‘zwg‘l) «լսել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգալապէս, զգայաւոր, զգայուն, զգայումն, զգաստ, զգաստական, զգաստանալ, զգաւն, զգաւնութիւն, անզգայիկ, անզգաստ, անզգամ, անզգամիլ, անզգալ, բարեզգայ, անզգած, անզգաբար, անզգապէս
Նոր՝
զգալիորէն, զգայազուրկ, զգայացուցիչ, անզգայիորէն
Մատենագիտություն
ՕНЯСЯ 180
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԳԱԾԻԼ (զգածնուլ) «հագնել, իր մեջ կրել, համակվել, զբաղվել»
Ստուգաբանություն
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գած արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միազգած, խաւարազգած, խորհրդազգած, սգազգած, սեւազգած, անզգած, իրազգած
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԳԵՆՈՒԼ (սգենուլ) «հագնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ues-nu-)
Կազմված է զ- նախածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *ues-nu- հիմքից՝ *ues- հագնել արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգեստ, զգեստուդ, բարեզգեաց, կարճազգեստ, զրահազգեստ, խաւարազգեստ, կանաչազգեստ, նորազգեստ, բոցազգեստ, զառնազգեստ, տերեւազգեստ, աստուածազգեաց, դիւազգեցիկ
Նոր՝
զգեստակալ
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԳՈՅՇ «զգույշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գոյշ բառից։ Ավելի քիչ հավանական է ամբողջովին իրանական փոխառություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգուշալի, զգուշանալ, զգուշաւոր, զգուշեալ, անզգոյշ, բազմազգուշալի, հանապազազգոյշ
Մատենագիտություն
H. IF 149; Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՂԽ (զեղ-, զեխ-, ուշ՝ զիղխ) «խախուտ, անհաստատ, սահուն, շվայտ, ցոփ, անառակ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ»
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ): Հազիվ թե զ-հեղխ կազմությամբ կապ ունենա *pel- «թափահարել, տատանել, դողալ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեղխագործութիւն, զեղխութիւն, զեղխիլ, զեղխանալ, զեղխաբարոյութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. παλλω «թափահարել, ցնցել»
հուն. παλαχη «վիճակ» (Հեսիք)
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՂՋԵԼ «ծածկել, պահել, թաքցնել, համառոտել, կրճատել, զեղչել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «ծածկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pel-khio-)
Քիչ հավանական է, որ կազմված լինի զ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *pel-khio-ից ծագող *հեղջ ձեւից՝ *pel- «ծածկել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. felhan «թաքցնել. թաղել» (գերմ. felh- < *pel-k-)
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՂՁ I (-ի, -ից (՞)) «զղջում, խեղճ, խղճալի, ցավալի»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «բարեհաճ, մեղմացնել»
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե *զհեղձ- կազմությամբ կապ ունենա հնդեւրոպական *sel- «բարեհաճ, մեղմացնել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զղջանալ, զղջալ, զղջումն, անզղջ
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՂՁ II ««ահարկու» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անհայտ է: Արդյոք զեղջ-ի բարբառային ձեւերից չէ՞:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բարբառ զեղջ «չար, տգետ»
բարբառ զեղջվել «զզվել»
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՄԵՂ (զեմուղ, զեմեղել) «՞»
Անստույգ (՞)
Երկաթագիր տ եւ մ տառերի շփոթությամբ առաջացած ձեւեր՝ փոխանակ զետեղ (զետեղել) ձեւերի:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՆ «զոհ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ սողդ. δzyān (wzy'n)
Աղբյուր՝ մ. պ. ziyān
Աղբյուր՝ պ. ziyān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. սողդ. δzyān (wzy'n), այլեւ մ. պ., պ. ziyān > հայ. զեան «վնաս»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զենուլ, զենել, զենումն, զենլի, զենագործութիւն, զենածոյ, զենարան, անզեն, անզենլի, գառնազեն, մարդազեն, մշտազեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91