Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 105 / 200
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԹԵԼ
«հանգուցել, կապել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«սեղմ(վ)ել, գնդվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *glit- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղթել,
կղթակապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
clīpan «ամուր կացնել, ամրացնել, կախել»
հ. անգլ.
clida, cloda «սպեղանի, վերքին կպցվող բուժակտոր»
մ. վ. գերմ.
klīster «սոսինձ»
նորվ.
kēstra «սոսնձել, կացնել»
լիտվ.
glitùs «կպչուն»
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂՃԿԻԼ
«տխրել, հալումաշ լինել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel-
«ծակել (ծակող) ցավ, տանջանք, մահ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēlg̑-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեղել, կեղեբել
հ. վ. գ.
quelan «տանջվել»
լիտվ.
gėlà «ցավ, տանջանք»
չեխ.
žal «վիշտ»
ռուս.
жалеть «կարեկցել, խղճահարվել»
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՂՈՒԱԹ
(կիղաթ)
«ծով»
Անստույգ (թերեւս)
կեղծ բառ, որ ստացվել է կիղաթով, կափարիչ կամ փակիչ բառահոդվածի կիղաթով-ի մասնատմամբ:
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 391
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՄԻԼ
«վնասվել, փչանալ» կամ «կոտրվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ինքնակմեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ճմլել, ճմռել
նորվ.
kumla «ճմլել, ճմռել»
հ. իսլ.
kumla «ճզմել, ճմլել»
լիտվ.
gumuluoti «ճմռել, ճզմել»
ռուս.
жать (жму ) «սեղմել»
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՄՇՐՈՒԿ
«հալպուպ (բույս)»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել, սեղմել, ճնշել»
Կազմված է այլուստ անծանոթ կմշր- բառակազմական հիմքից եւ բուսանունների համար սովորական -ուկ ածանցով: Կմ-ը կապ ունի՞ հ.-ե. *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել» արմատի եւ նրանից ածանցված բարբառային կմշտել բայի հիմքի հետ:
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆԵՂ
(բբ)
«ուժեղ, ջլապինդ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս -եղ-ը վերջածանց է
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆԻ
«շնաճանճ, ձիաճանճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gen-
«սեղմել, կծմթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)nēbh-)
արմատից` *g(ē)nēbh- (?)
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆԻԻՆ
«մի խոտաբույս` ձղեմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gen-
«սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)nibh-)
արմատից` *g(ē)nibh- (?)
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆՁՆԻ
(կնձենի)
«թեղի (ծառ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *wing-
«կնձնի»
բայց «կնձնի» նշանակող հնդեւրոպական *wing- արմատը (ռուս. вяз, լիտվ. vinkšna եւ այլն) հայերենում պիտի տար *գնձ-նի, եթե հայերենն այս արմատից է, ապա ենթադրելի է ն- ռնգայինից հետո ձ-ի ձայնեղացում եւ առաջին բաղաձայնի խլացում, այլապես պիտի փնտրել այլ աղբիւր:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вяз
լիտվ.
vinkšna
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆՃ-
(կի՞նճ, կու՞նճ, կնի՞ճ, կնո՞ճ)
«հաստ բան, գունդ, ելունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gen-
«սեղմել, գնդված բան, գունդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-
«գունդ, գնդվածք, գունձ, կոշտ կտոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gengi- / *gong-)
Աւելի քիչ հաւանական է` *gengi-` *geng- / *gong- «գունդ, գնդուածք, գունձ, կոշտ կտոր» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնճակ,
կնճափող,
կնճիթ,
կնճուտ,
կնջութ,
կնճքեղ,
կնճթակերպ,
կնճթանալ,
կնճթադեմ,
շնկնճիթ,
շանակնճիթ,
եղջերակնճիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
kott «կարճ եւ հաստ բան» (<*gnet-)
հուն.
γογγίλος «գնդաձեւ, կլոր»
լատ.
gingiva «լինդ»
հ. իսլ.
kokr «գունդ, գուրձ»
լիտվ.
gùnga «գունդ, գնդվածք, գունձ»
լիտվ.
gūzys «ազդրոսկրի գլուխ. կաղամբի գլուխ»
ռուս.
гуз «հետույթ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։