Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 104 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՊԻՐՇ «լիրբ, անամոթ, լկտի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leib- «լպրծուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lib-ro-) *(s)lei-, *-b աճականով՝ *-ro ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)lib-ro-` *(s)lei-, *-b աճականով՝ *(s)leib- «լպրծուն» արմատից՝ *-ro ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լպրշիլ, լպրշութիւն, լպրշական, լպրշանք, լպրշաբար, լպրշին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ολιβρός «լպրծուն, հարթ»
մ. վ. գ. slifec «լպրծուն»
մ. վ. գ. slipferic «լպրծուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 286, 306
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՍԵԼ I (լուս-), կտր. լուայ ««լսել, հնազանդվել, զգալ, հոտ առնել» (լու «լելի»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klu-k'e-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klu-k'e-` *kleu- «լսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լսելի, լսելիք, լսողութիւն, լսելութիւն, լու, լուական, թերալսել, անլսութիւն, հլու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. crnōti (<*k'l-neu-)
հուն. κλέω «փառաբանել»
լատ. clueo «կոչվել, անվանվել, համարվել»
հ. իռլ. cloth «հռչակ, փառք»
գոթ. hliuma «լսողություն»
ռուս. слышать «լսել»
ռուս. слушать «լսել»
ռուս. слух «լսողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 453; Աճ. ՀԱԲ 306-307; Pok. IEW 605-606
Տե՛ս նաեւ
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՐՏԻԿ «մի աման»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս աղավաղված ձեւ
Էջ 305, սյունակ 1 Էջ 305
ԼՈՌ (լոռ, լոր) «մամուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *leb- «թույլ կախվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *leb-, *lob-, *lāb-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *leb-, *lob-, *lāb- «թույլ կախվել» արմատից:
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ II (-ի) «գիծ, գիր, ձայնագրական նշան, նետի սայրի ճեղք»
Փոխառություն (թերեւս)
կովկասյան փոխառություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խազել, խազած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. xazi «գիծ, շարք»
ուդ. xaz «գիծ»
լազ. xaz «գծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 310
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ III «մոլեգնորեն ցանկացող»
Փոխառություն
Ծագում է իրանական աղբյուրից եւ փոխառված է դատախազ, մատակախազ բառերի կազմում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 311) նույնացնում է խանձ արմատի հետ՝ նձ/զ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեխազութիւն, իգախազութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. xvāstan (xvāz)
սողդ. juz «ուզել, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522; Ջահ. ՀԼՊ 526; Ջահ. ՀԼՊ 533; Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԹԱՐԵԼ ««քանդել, ավերել, քայքայել», այլեւ խաթել «նվազել, թուլանալ» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth- «վնասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khǝth-)
երկուսն էլ միայն խաթարել ձեւի համար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. α-σκηθής «անվնաս»
գոթ. skapjan «վնասել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 950; Ջահ. ՀԼՊ 149
Տե՛ս նաեւ
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԹԵԼ «նվազել, թուլանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēth- «վնասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khǝth-)
միայն խաթարել ձեւի համար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաթարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. α-σκηθής «անվնաս»
գոթ. skapjan «վնասել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 950; Ջահ. ՀԼՊ 149
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԹՈՒՆ «տիկին, թագուհի, իշխանուհի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արեւել. թրք. xatun «ազնվականուհի»
Աղբյուր՝ յակուտ. xotun, xatən «տիրուհի, տանտիկին»
Մատենագիտություն
H. AG 159; Աճ. ՀԱԲ 312
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԼԱՄ I (հալամ) «անասունի չորացած գանգ, գլուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *s(s)kel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khǝlomo- (՞))
ըստ Բուզգեի՝ կասկածով: Քիչ հավանական է հա-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խալամովին, անխալամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skalli «ճաղատ գլուխ»
շվեդ. skulle «գանգ»
հայ. խել-ք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 313