Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 104 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈՒ (-ոյ, -ի, -աց) «գետակ, ջրուղի, անցք, անցուղի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sreu- (անմիջական նախաձեւ՝ *srut-, *sru- կամ *srui-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. srutá «հոսող», sruti «հոսանք, ուղի», հուն. ρυτός «հոսող», ρυσις «հոսանք», այլեւ՝ հայ. առոգ, առոգ(ան)ել, ոռոգ(ան)ել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առուահանք, առուամէջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. srutá «հոսող»
հ. հնդկ. sruti «հոսանք, ուղի»
հուն. ρυτός «հոսող»
հուն. ρυσις «հոսանք»
հայ. առոգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈՒԵՂ «մի ծաղիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh- «գույնացույց արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *orobh-) + *-el
արմատ + *-el
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈՒՈՅՏ (առվոյտ, առուտ, առուտ, առաւիտ, առաւոյտ, առաւետ, առաւօտ) «մի խոտ՝ ասպաստ, Meduago L.»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *erebh- «գույնացույց արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *orobh-)
նախաձեւից. հմմտ. ռուս. рябина «արոսենի, սնձենի». -ոյտ-ի համար՝ հմմտ. արտոյտ (°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւիտանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. рябина «արոսենի, սնձենի»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՌՏԱԼ «տատանիլ»
Ծագումն անհայտ է
Բուն բացատրութիւնն է «պատմել», որ աղաւաղմամբ դարձել է «տատանիլ»։ հմմտ. Ամալեան, ԲՀ 32, 350, որտեղ նաեւ՝ առատոտել «պատմել կամ առտալ» եւ առտուիլ «մատնիլ»
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍ I (-ի, -ից) «ասվածք, խոսք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ag- «ասել» g > ս անցմամբ, ինչպէս *eg(ō) > ես փոխանակ *եծ-ի, թէեւ ծ-ն առկա է առ-ած բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասել, ասացած, ասող, ասուն, անասուն, վիպասան, վիպասնել, սրբասաց, գովասանական, բարե(ա)սաց, կանխասաց, ճարտ(ար)ասան, այլասացիկ, արտասանել, բացասական, բացասել, ստորասել, ապուտութիւն, ապաստել, ապուստել, բացասել, ապուշել, ապոսել, ապումնել, անապուտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. āha «խոսեց»
հուն. ἠκτ «ասել»
լատ. ajo «ասել, խոսել, հաստատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266; Pok. IEW 290
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱԳ ««տուգանք» (°)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թյուրքական yasay «օրենք, արգելք, տուրք, տուգանք»
Եթէ բառը ճիշտ է վերականգնուած, ապա այն նոյնն է ասախ բառի հետ, որ ծագում է թիւրքական աղբիւրից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱԽ (իասախ) «օրենք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. yasa «օրենք, կանոնադրություն»
Աղբյուր՝ թրք. yasay «արգելք»
Բաղադրութիւն՝ անասախ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անասախ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱՆ «առավոտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. āsān
Տառադարձում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱՐ «քամում, ճմլում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. `asr
Ս. Աւագեան ՎԱԲ 32 (գրուած է տառադարձական վրիպմամբ՝ asara-asr փոխանակ asara- asr)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասարանոց, ասարնոց, ասրնոց, սրնոց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱՐ(ԻՈՆ) (ասար(իոն)) «մեկ տասանոց (դրամ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἀσσάριον < լատ. assārius
Մատենագիտություն
H. AG 341; Աճ. ՀԱԲ 267