Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 103 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՍԱՆ (-ունք) «լուսան (կենդանի)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավոր(ել)» (անմիջական նախաձեւ՝ *louk-) արմատին զուգահեռ
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. λυγξ
հ. վ. գ. luhs
լիտվ. lúšis
ռուս. рысь «լուսան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303; Pok. IEW 690
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՍԻՆ (-ոյ, -ի, -ից) «լուսին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *leuke-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսնակայ, լուսնակ, լուսնապաշտ, լուսնոտ, լուսնտփիլ, լուսնեակ, լուսնաւոր, լուսնել, ենթալուսնեայ, միջնալուսին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rōcana «լուսավորող»
լատ. luna «լուսին, լուսաստված»
ռուս. луна «լուսին»
Մատենագիտություն
H. AG 453; Ջահ. ՀԼՊ 136
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՄՆ (լուսունի) «աչքի բիծ, ակնաբիծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *luk'on-)
որից նաեւ՝ լոյս, լուսին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լնագույն, լսնաձեւ, լսնանալ, լսնիլ, հաւալուսն
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐ I -ոյ «լսելը, լսողություն, համբավ, քարոզ, ձայն, հնչյուն, հնազանդություն, լսելի բան, լուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kluro-)
որտեղից նաեւ լու, լսել, լուռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրտես, լրտեսել, անլուր, ականջալուր, դիւրալուր, դժւարալուր, չլուր
Նոր՝
լրաբեր, լրագիր, լրագրային, լրագրավաճառ, լրագրող, լրագրել
Մատենագիտություն
H. AG 453; Աճ. ՀԱԲ 306-307
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐ II «հասարակ, սոսկական, լոկ, միայն, միայն թե»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *leu- «անջատել, քակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lu-tro-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. λυτρον «փրկագին»
հ. խլ. lauss «ազատ, արձակ»
թոխ. A lo «անջատ, բաժան»
թոխ. B lau «անջատ, բաժան»
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐԹ (լուրթն-) «պարզ, բաց, պայծառ, բաց կապույտ, մուգ, մութ»
Ստուգաբանություն
Ակնհայտորեն կապված է լուրջ արմատի հետ (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրթանալ, լրթնատեսիլ, լրթալոյս, լրթագոյն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐՋ -ի, -աց «պարզ, բաց, բաց-կապույտ, պայծառ, ուրախ, զվարթ, պայծառամիտ, արթուն, զգոն, սթափ, լուրջ»
Անստույգ
Լուրթ արմատի տարբերակը. հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *lenk- (այստեղից՝ լոյս) եւ *k'leu- «ողողել, մաքրել» (հմմտ. գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ») արմատների հետ: Քանի որ գտնվում է արշալուրջ-ք բառի մեջ, որի առաջին բաղադրիչը (արշա-) իրանական է, հնարավոր է լուրջ-ը նույնպես իրանական ծագում ունենա:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրջանալ, լրջամտանք, լրջմտութիւն, լրջմիտ, լրջամիտ, արշալուրջք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. hlūtrs «լուսավոր, մաքուր, պարզ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՑԱՆԵԼ (լոյց-) «վառել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *louks կամ *leuk-k'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուցկի, լուցուն, լուցումն, ճրագալոյց, կրակալոյց, ջահալուցութիւն
Նոր՝
լուցափայտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. lougazzen, lohazzen «բոցավառվել, այրվել»
խեթ. lukkāi «վառել, կացնել»
Մատենագիտություն
H. AG 455; Աճ. ՀԱԲ 296
Տե՛ս նաեւ
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՊԻՐՃ (բրբ. լպիրտ) «լպրծուն, սահուն, գայթակղիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leib- «լպրծուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)lib-ro-) *(s)lei-, *-b աճականով՝ *-ro ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)lib-ro-` *(s)lei-, *-b աճականով՝ *(s)leib- «լպրծուն» արմատից՝ *-ro ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լպրծել, լպրծոտ, լպրծուտ, լպրծուկ
Նոր՝
լպրձուն, լպրտիլ, լպրտուն, լպտել, լպրզել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ολιβρός «լպրծուն, հարթ»
մ. վ. գ. slifec «լպրծուն»
մ. վ. գ. slipferic «լպրծուն»
հայ. լպիրշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 305
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՊՏԵԼ I ««ձեռքից պրծնել» (ԲՀ՝ ի բաց զերծիլ)»
Անստույգ
Տե՛ս նաեւ