Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված
· Էջ 103 / 191
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿՈՌ
«նունուֆար, հարսնամատ դեղին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-s-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gor-s-)
*gor-s- > կոռ
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ կոռ- արմատից, որ կարող է գալ հ.-ե. *ger-s- «պտտել, ոլորել» արմատից (*gor-s- > կոռ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկոռճիկ,
կոկոռոշ,
բոթոռոշ,
կոկոռօշ,
սթոռճօշ,
կոկոռշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra «կծկվել, ոլորվել»
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿՈՎ
II
«փքունունց խոսք, մեծաբանություն»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gou- բնաձայնական ար-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկովտել
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂ
(-ի, -ից, -աց)
(կողն, -ան)
«կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol-
«ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից,
կողաբաղ,
կողահերձ,
կողահոս,
կողամայր,
կողնիլ,
զառիկող,
զառիկողի,
հարստակող,
միջակող,
պատկողանդոց,
անկողին,
ընկողին,
անգողին,
ընգողին,
ընկողնիլ,
գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կողր «ճյուղ»
ռուս.
голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1
ԿՈՂԿՈՂԻԼ
«բարձրաձայն լալ, ողբալ, մղկտալ, մորմոքվել, ցավագինորեն նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gal-
«կանչել, ճչալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gal-/*gol-)
ձայնավորմամբ տարբեր
Կրկնավոր կազմություն՝ թերեւս հնդեւրոպական *gal- «կանչել, ճչալ» արմատին մոտ (ձայնավորմամբ տարբեր) *gal-/*gol- տիպի մի արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
glagolati «խոսել»
ռուս.
гологолить «շաղակրատել»
հ. անգլ.
klack «բարձրաձայն շաղակրատել»
ավ.
gərəzaiti «գանգատվում է, ողբում է, հեծեծում է»
հ. վ. գ.
klaga «գանգատ»
մ. իռլ.
glām «ճիչ, անեծք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՎ
(կողոփ, կողոբ), -ոյ
«կողով, խմորագնդիկ, գնդիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *golob(h)-)
ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից
բնիկ հնդեւրոպական՝ *golob(h)- *gelb(h)-, *glb(h)- «սեղմել» ձեւից, որ ծագում է *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 623) բխեցնում է «ասորական անծանօթ մի բարբառից»՝ բերելով եբր. kəluw «պտղակողով», ասոր. kullāšā, արաբ. gilf «կողով» զուգահեռները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
globus «գունդ, խումբ, հրոսախումբ»
հ. վ. գ.
klāftra
ն. գ.
klafter «տարածուած ձեռքերի ընդգրկման չափ, սաժեն»
շվեյց.
chlupfel «խուրձ»
լիտվ.
glėbti «գրկել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՂՈՔՈՅ
«վեգ, կոճ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goblp(h)-)
նախաձեւից
Աղբյուր՝ հուն. κολοφών
(թերեւս)
«գագաթ, խաղագնդակ»
հայերենին հարմարեցված (°), եթե կողով (կողոփ) բառի հետ միասին *goblp(h)- նախաձեւից չի գալիս՝ *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Էջ 417, սյունակ 1
ԿՈՃ
«գնդաձեւ բան, գնդվածք, ծառի բուն (կտրտված ճյուղերով), կաղամբի կոթ, գերան, ծեծելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘodi-, *gouədi-)
*-d ածանցանով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *goᵘodi-, *gouədi- (*geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» *-d ածանցանով) արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոճակ,
կոճղեզ,
կոճղիզ,
կոճողիզ,
կոճողէզ,
կոճապղպեղ,
կոճկեն,
կոճկենիկ,
կոշկոճել,
կոճկոճել,
կոճոպել,
կոճռտիլ,
կոճկցել,
կոճիկ,
կոճկամբ,
կոճկորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիզ.
kāte (kaut) «կոճ»
ն. վ. գերմ.
kote, köte «կոճ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅԶ
ուշ՝ -ի, -ից
«ողկույզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կորացնել, կամար կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geu-gh-)
արմատից. հաւանաբար սրանից են կազմուած ըն-կոյզ եւ ողկոյզ. Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 629) համարում է ողկոյզ բառի կրճատումը ստուգաբանութեամբ՝ խաղող(ոյ) ողկոյզ > խաղողոյ կոյզ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյզկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
guzak «ոտքի կոճ» ((°))
լիտվ.
gùžas «կոճ, կոնգոմ, պիստակ»
լիտվ.
gaužĕ «գլուխ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅՍ
II
-ի, -ից
«կույս, չամուսնացած աղջիկ, մաքուր, փակված, խորհրդավոր, մի կենդանակերպ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսան,
կուսանանալ,
կուսանոց,
կուսածին,
կուսաստան,
կուսաբար,
կուսորդի,
կուսութիւն,
մշտակոյս,
յաւէժակոյս,
յաւիտնակոյս
Էջ 419, սյունակ 1
ԿՈՆԱՔՈՂ
««պատկերահան» (կամ «ամենակալ»?)»
(ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. εἰκών
(թերեւս)
«պատկեր»
աղավաղված, որի կոն- բաղադրիչը հուն. εἰκών (οἰκος-ի հայց. ձեւ) «պատկեր» բառն է
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։