Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 103 / 454
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԵԶ
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheig'h-
«(կավ, խմոր) հունցել, շաղախել, ձեւավորել, քսել»
Հնարավոր է նույն արմատից ծագող իրանական ձեւի միջնորդություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիզան,
բոցադեզ,
բազմադեզ,
բոլորադեզ,
երկայնադեզ,
փոփրադեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēhī «թումբ, պատնեշ, ամբարտակ»
ավ.
duēzayeiti «դիզում է, կանգնեցնում է, բարձրացնում է»
հուն.
tēīxos «պատ, պարիսպ»
Մատենագիտություն
H. AG 439;
Աճ. ՀԱԲ 659
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՄ
(-ի, -աց)
(հաճախ անեզ. գործածությամբ)
«դեմք, երես, երեսակողմ, անձ, աչք, տեսողություն, դեպի, դեմ (նախադրություն)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēm
Աղբյուր՝ պ. dīm
Աղբյուր՝ պ. dīma
Աղբյուր՝ ավ. daēman
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմագրավել,
դիմադարձ,
դիմակալ,
դիմել,
բարեդեմ,
բազմադիմի,
երկդիմի,
ընդդեմ,
ընդդիմակաց,
յառաջադէմ,
ներդիմել,
դիմատիպ,
բացադիմի
Նոր՝
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
դիմագիծ, դիմանկար, անդիմադրելի
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 660
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՇԽՈՒԴ
««այստեղից» (ԲՀ՝ «աստի»)»
Անստույգ
Անստույգ բառ։ Ծագումն անհայտ է (իրանականա՞ն)։ հմմտ. շխ կապակցությունը, այլեւ դեհուպ բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՏ
(-ի, -աց)
«դիտող, պահապան, հսկիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēt
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *dēt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դետակն,
դիտել,
դիտանոց,
դիտաւոր,
դիտաւորութիւն,
դիտակ,
հրաշադէտ,
դիտադէտ,
գիշերադէտ,
գեղեցկադիտակ
Նոր՝
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
դիտարան, դիտատորեալ, դիտմամբ, ակնդէտ, աստղադիտակ, հեռադիտակ, մանրադիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
dītan
պ.
dīdan
ավ.
vi-daētaz- «չորս կողմը նայող, դետ»
Մատենագիտություն
H. AG 141;
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԺԳՈՀ
(տժգոհ)
«դժգոհ, ոչ գոհ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Հավանաբար ամբողջական փոխառություն իրանական աղբյուրից եւ ոչ հայերեն կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժգոհիլ,
տժգոհիլ
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԺԳՈՅՆ
«դժգույն, անգույն, գունատ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *duš-gōn
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *duš-gōn։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժգունել,
դժգունութիւն
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺԿԵՐՊ
«տգեղ, տձեւ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *duškerp
Համեմատելի է հայերեն (<իրան.) դժ- եւ կերպ բաղադրիչների հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժկերպութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 142;
Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՆԵԱՅ
(-ի, -ից)
(դժնի, այլեւ դժնեակ, դժնակ)
«դաժան, դժնդակ, խիստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ պ. dužan
Աղբյուր՝ պ. dižan
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժնէութիւն,
դժնութիւն,
դժնեագոյն,
դժնահայեաց,
դժնամիտ,
դժնաբարք,
չարադժնեայ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 663;
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 197, սյունակ 1
ԴԺՊԱՐԻՇՏ
(դժպաշտ-)
«ամբարիշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dužparišt
Հյուբշմանը (AG 142) համարում է հայկական կազմություն՝ իրանական տարրերով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժպաշտութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 665
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։