Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 102 / 411
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԱՐ
(ուշ՝ -ի, -իւ, -աց)
«երկար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *deu-
«հեռանալ, հեռու, երկար ժամանակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *duā-ro-)
*duā-, *dū-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկարաձիգ,
երկարել,
ընդերկար,
ընդերկարել,
ընդերկարութիւն,
յերկար,
յերկարել
Նոր՝
երկարատեւ
երկարատեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dū-ra «հեռաւոր, հեռու»
հուն.
δηρον «երկար, երկար ժամանակ»
հայ.
երկայն
հայ.
տեւել
Մատենագիտություն
Meillet, REA 1-4;
Աճ. ՀԱԲ 61
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԻՆ
(-ի, -ից, ուշ՝ -աց)
«երկինք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)ui-n-)
*-u աճականով՝ «շողացող երկինք»
Կան հնչիւնական դժուարութիւններ: Հնարաւոր է երկիր բառի համաբանական ազդեցութիւնը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ,
երկնագէտ,
երկնագոյն,
երկնակեաց,
երկնահայեաց,
երկնահար
Նոր՝
երկնասլաց, երկնաւոր, յերկնուստ
երկնասլաց, երկնաւոր, յերկնուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*dyau «երկինք»
հ. հնդկ.
divām «օր»
հայ.
տիւ
հ. սլավ.
dьnь
լիտվ.
diena «օր»
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿԻՐ
(-ի, -աց, այլն՝ -իւ)
«երկիր, աշխարհ, երկրամաս, գետին, հող, բնակչություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«երկիր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erdu(°)-)
*er-t-, *er-u-
Նախաձեւի *erdu վերականգնումը (հմմտ. *meldui > մեղկ) հեղինակային է: Պեդերսենը (KZ 38, 197) ենթադրում է *er-u- > երգ > (երկին-ի ազդեցությամբ) երկ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկրպագել,
երկրպագելի,
երկրավոր,
երկրագործ,
երկրածին,
երկրակալ,
երկրական,
երկրակեաց,
երկրաչափ,
երկրեայ,
երկրատես
Նոր՝
երկրաբան, երկրաբանություն, երկրագունդ, ստորերկրեայ
երկրաբան, երկրաբանություն, երկրագունդ, ստորերկրեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερα ((°) (<*erpō, *erō>))
գոթ.
airþa
հ. վ. գ.
erda «երկիր»
կիմր.
erw «դաշտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 332;
KZ 197
Էջ 227, սյունակ 1
ԵՐԿՆ
(-ան, -ունք, -անց)
«երկունք, երկունքի ցավ, տառապանք, տագնապ, վախ, սարսափ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ed-
«ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ed-udn(°))
(°)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնել,
երկնիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οδυνη
հուն.
εδυνα «ցավ, տառապանք» ((էոլ.))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 289;
Աճառյանը ՀԱԲ 64
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՈՅ-Ր
(երխուր)
«ճանապարհ, ուղի»
Ստուգաբանություն
Սխալ բառ, որ ստացուել է երխուր (= երոյր) «հարթ» բառի սխալ մեկնաբանութեամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՈՒ
(երի՞լ), -ուաց
«?»
Անստույգ
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 69) երուաց ձեւը հնարաւոր է համարում նոյնացնել երեաց ձեւի հետ եւ հասկանալ «ծառերի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՈՒՆԴԵՂ
«ծծումբ»
(բբ)
Ծագումն անհայտ է
Առանձնացելի՞ է արդեօք -դեղ կամ -եղ բաղադրիչներից մեկնումեկը
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՋԱՆԻԿ
-ի, -աց
«բախտավոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pri-
«հաճել, բարեհաճել, սիրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prāi-, *pri-)
արմատից (+ անիլ)
Աճառեանը սրա հետ միացնում է նաեւ երան(ի)-ն, որ, սակայն իրանական ծագում ունի (տե՛ս)։ Հնարավո՞ր է արդեօք նաեւ երջանիկ-ի իրան. ծագումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երջանկանալ,
երջանկաւետ,
բարեբախտ,
նախերջանիկ,
գերերջանիկ,
բազմերջանիկ,
երջանկայիշատակ,
ապերջանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prīyatē «սիրում է»
հ. հնդկ.
prīti «ուրախություն, բավարարություն, հաճույք»
հուն.
πρᾶος «սիրալիր, մեղմ»
գոթ.
frijōn «սիրել»
հ. պ.
priyati «բարեհաճել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69
Տե՛ս նաեւ
Էջ 228, սյունակ 1
ԵՐՓՆ
(գրված նաեւ ներփն)
«գույն, երանգ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *perk'- «խայտաբղետ» արմատի հետ, այս դեպքում փ-ն անբացատրելի է մնում։ ... քիչ հավանական է նաեւ բխեցումը հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից` արփի-ի բառի հետ միասին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երփնագոյն,
երփնաներկ,
երփներանգ,
գեղերփնել,
լուսերփն,
ծիրաներփնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
farawa «գույն» (<*pork'-uo)
լիտվ.
sir̃pti «հասունանալ» (< «կարմրել»)
Էջ 229, սյունակ 1
Ե
IV
«ունենալ (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *op-
«աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն»
ձայնդարձային ձեւ
Արդյոք հնդեւրոպական *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» արմատի ձայնդարձային ձեւը չէ՞:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ápas «գործ»
հ. հնդկ.
árnas «եկամուտ, ունեցվածք»
խեթ.
happinahh «հարստացնել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։