Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դա» որոնման արդյունք՝ 1597 բառահոդված
· Էջ 102 / 160
Էջ 471, սյունակ 1
ՀՐԵՇՏԱԿ
(-ի, -աց)
(հրշտակ, հրիշտակ)
«սուրհանդակ, պատգամավոր, առաքյալ, կանխանշան, հրեշտակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *frēštak
հմմտ. պրթ. frēštak, մ. պ. frēštak ավ. fraēštak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրեշտակութիւն,
հրեշտակարէն,
հրեշտակապետ,
հրեշտապետ,
հրեշտակագնաց,
զուգահրեշտակ,
համահրեշտակ
Մատենագիտություն
H. AG 184;
Աճ. ՀԱԲ 135
Էջ 472, սյունակ 1
ՀՐՈՒԱՆԴԱՆ
-ի-ա
«ծովեզրյա բարձունք, պատշգամբ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱԽ
(-ու, -ոյ, -մէ)
«ձախ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel-
«ծռուել, գլխաւոր ուղղութիւնից շեղուել, մոլորուել»
արմատից (*g'huel- > ձաղ > ձախ)
Եթէ *l > ղ > խ անցման դէպքեր եղել են նաեւ IX դարից առաջ, ապա ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձախակողմն,
ձախել,
ձախլիկ,
ձախանալ,
ձախող,
ձախողանք,
ձախողիլ,
ձախորդ
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԵՂՈՒՆ
-ուան
«ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ,
դուն,
ձեղունահանբ,
բարձրաձեղուն,
հաստաձեղուն,
եռաձեղուն,
հրաձեղուն,
երեքձեղեայ,
չորեքձեղունեայ,
երկնաձեղուն,
սրահաձեղուն,
կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείλος «շրթունք»
հ. յուլ.
giolnar «ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436;
Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՌՆ
(-ին, -անէ (ձեռք, -աց))
«ձեռք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hes-
«ձեռք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hes(o)r-)
նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեռն,
ձեռնհաս,
ձեռնարկել,
սակաւաձեռն,
դատարկաձեռն,
երկայնաձեռն,
ձեռնասուն,
ձեռնադրութիւն,
ձեռնամուխ,
ձեռագիր,
ձեռագործ,
ձեռակապ,
ընձեռել,
անձեռոցիկ,
անձեռայք,
ընձեռայք,
միձեռան,
ձերբակալել,
ձերբացի,
ձերբազատիլ,
ձեռնահմայ,
ձեռնափայտ,
ձեռնոց,
անձեռնմխելի,
ձեռագրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείρ «ձեռք»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՏ
(-ոյ)
(ցետ)
«պոչ, առնանդամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hed-
«կղկղել, անցք, ծակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hédo-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քառաձետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
hadati «կղկղում է»
հուն.
χόδαν «հետոյք»
ալբ.
djes «կղկղել»
Մատենագիտություն
H. AG 471;
Աճ. ՀԱԲ 150
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՒ
(-ոյ, ուշ նաեւ` -ի)
«ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu-
«լցնել, թափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ,
ձեւողանալ,
ձեւիչ,
տձեւ,
տձեւութիւն,
անձեւ,
կաքաւաձեւ,
կամարաձեւ,
ծաղկաձեւ,
գրածեւ,
դաշտաձեւ,
բոլորաձեւ,
լեռնաձեւ,
ձեւաբանութիւն,
ձեւապաշտ,
ձեւափոխել,
ձեւափոխութիւն,
ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χέω «լցնել, թափել»
հ. շուեդ.
giuta «ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469;
Աճ. ՀԱԲ 150;
Pok. IEW 447
Էջ 476, սյունակ 1
ՁՄԵԼ
«դիտել, սեւեռուն կերպով նայել»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-mo- / *g'hlu-me)
բնիկ հնդեւրոպական` *g'hel-mo-(?) (*g'hlu-me) *g'hel- «փայլել, շողալ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
glyma «մռայլ կերպով, սպառնալից կամ դարանակուտ նայել»
արեւելափրիզ.
glumen «դարանակուտ»
հայ.
ձաղ (հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 170
Էջ 476, սյունակ 1
ՁՈՒԽԼ
(ձուլիլ)
«շեղվել, խոտորվել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel-
«շեղվել»
Ներկայացնում է ձախել (ձախ) բառի ձայնդարձը եւ ձուլիլ-ի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- «շեղվել» արմատից` լ > ղ > խ վաղ անցմամբ:
Էջ 479, սյունակ 1
ՂԱԼԻՈՆ
«մակարդախոտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. γāliyūn < հուն. γάλιον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 163
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։