Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 102 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԲ «թաղում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dembh- «թաղել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhmbh-) արմատից
(հայ-հունական զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դամբան, դամբանական, դամբանագէշ, դամբանագէջ, դամբանակ, դամբարան, դամբարանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τάφος «թաղում, հուղակավորություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618; Pok. IEW 248-249
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՅԵԱԿ (-ի, -աց) (դահեակ) «դայակ, ստնտու, դաստիարակ, խնամակալ, սնուցող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dāyak
Աղբյուր՝ պ. dāya
Հյուբշմանը (AG, 437) համարում է բնիկ հայերեն՝ դիել, դալ (< դայյ) ձեւերի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայեկորդի, դայեկութիւն, դայեկատոհմ, դայեկարար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619; AG 437
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՅԻՆ «պարտք, պարտականություն (°)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. dayn
անդային: կասկածով՝ միայն «պարտք» իմաստի նշումով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՅԼԱՅԼ «դայլայլ, գեղգեղանք»
Բնաձայն (հավանաբար)
բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դայլայլիլք, դայլայլիք, դայլայլական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆ «դանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dā-na
իրանական աղբյուրից՝ *dā-na (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԱԿ (-ի, -աց) «կտրելու գործիք, դանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dānak
իրանական աղբյուրից՝ *dānak < *dāna-ka- (հնդեւրոպական *dā- «բաժանել, կտրել»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանակագիտ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԳԱՍՏԵԼ (դանկատել, դանգել) ««ծաղրել, արհամարհել» (ԲՀ՝ «ծանակել, այպանել» եւ «արհամարհել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhen- «խփել, ծեծել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhngh-) *-gh- աճականով
հայ-գերմանական զուգաբանություն՝ հայերենում իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. danga «ծեծել»
հ. շվեդ. dinugn «խփել»
հ. անգլ. dangan «խփել, բախել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՂ ««ծանրաշարժ, թուլամորթ» (բրբ. «անխելք», բրբ. դանդալ «ապուշ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhandh- «դանդաղաշարժ, ծոյլ, հիմար, տխմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhandhǝlo-) հեղինակի վերականգնմամբ
արմատից (հեղինակի վերականգնմամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղիմ, դանդաղագին, դանդաղագոյն, դանդաղական, դանդաղամած, դանդաղկոտ, դանդաղաշարժ, դանդաղաքայլ, դանդաղկոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի) dhandha «հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆ I (դանտան), -ի, -աց «ատամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dandān «ատամ»
իրանական աղբիւրից` *dandān
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. dandān
Մատենագիտություն
H. AG 134; Աճ. ՀԱԲ 621
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆ II («դանդաղ» (ԲՀ)) «դանդաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ, դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի) dhandha- «հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ