Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 101 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ II «խրոխտ, հպարտ, ահավոր, սարսափելի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ սողդ. vure (γwrk) (թերեւս) «խրոխտ, հպարտ, մեծամիտ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580-581) միացնում է գոռ «գոչյուն» բառի հետ։ Կապ ունի՞ արդյոք սրա հետ գոռոզ «խրոխտ, հպարտ, ամբարտավան» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռական, գոռումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. garkha «ծանր. պատվարժան, ակնածելի»
ավ. geura
հ. հնդկ. gurú «ծանր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None; ՀԱԲ 580-581
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌԵՂ (-ոյ) (գոռեխ, գոռեհ, գոռող, գոռոխ) «իշամեղու, վայրի մեղու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghor(s)elo-)
բնաձայնական արմատից, որտեղից նաեւ գոռալ. -եղ-ի համար հմմտ. բոռ, բոռեղ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ghargharāyntē «սուլում է, բզզում է»
մ. վ. գ. grellen «բարկությունից ճչալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌՈԶ (-ի, -ից, -աց) «հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն, գոռոզանալ, գոռոզաբար, գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌՈՉ «գոչյուն, գոռոց»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս ածանցված է գոռալ բայի արմատից՝ -ոչ ածանցով (հմմտ. խոռոչ՞): Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 582) համարում է անկախ բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոչել
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 582
Տե՛ս նաեւ
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՎ (-ի, -ից) «գովեստ, գովասանք, ներբող, հռչակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական gōv
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ gōv.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գովել, գովելի, գովեստ, գովութիւն, գովասան, ապագովել, ապիգովել, բազմագով, գերագով, մշտնջենագով, պատմագով
Նոր՝
գովք, գովական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. γωβ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՐԳ «գորգ, խալի»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
Աղբյուր՝ խեթ. kurka (քիչ հավանական է) «ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ, գորգագործարան, գորգավաճառ, ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՐԾ (-ոյ) «գործ, աշխատանք, զբաղմունք, գործվածք, բանվածք, վարք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uerg- «գործել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uorgo-/*uerg'o-) հետադարձ առնմանությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գործած, զուրկ, գործակալ, գործարան, գործակից, գործարանային, գործավար, գործարանատեր, գործատեաց, գործելակերպ, գործաւոր, գործելի, գործելախառն, գործի, գործութիւն, գործունակ, գործուն, գործունն, գործունեայ, գիշագործ, բարեգործ, գաղտնագործ, զբագործ, կաւագործ, ձեռագործ, երկաթագործ
Նոր՝
գործադիր, գործադրութիւն, գործադրել, գործադուլաւոր, գործադ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. varəza-
հուն. έργον
հ. վ. գ. werk «գործ»
Մատենագիտություն
H. AG 436; Աճ. ՀԱԲ 584; Pok. IEW 1168
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈՐՇ (գոշ) «մոխրագույն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «փայլել (՞)» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորշախայտ, գորշախարու, սեւագորշ, գորշասպիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. grāu
գ. grau
անգլ. grey
հ. վ. գ. grīs
գ. greis «գորշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈ(Ր)ՇԱՊԱ(Ր)ԱՆԳ «ականջօղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. gauša (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «ականջ»
Աղբյուր՝ մ. պ. gōš (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «ականջ»
Աղբյուր՝ իրան. *upahanga (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «կախված բան»
Մատենագիտություն
H. AG 129; Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈՐՈՎ (-ոյ) «գորով, սեր, խանդաղատանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *guher- «ջերմ, տաք» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhor-ou-i-, *guher-ou-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորովալիր, գորովեմ, գորովագին, գորովանք, դյուրագորով, մաքրագորով, հոգիագորով, քաղցրագորով, մայրագորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս. garrewingi «կրքոտ, ջերմ»
հ. խոլ. gor (garwa) «պատրաստ, կատարյալ»
հ. սլավ. žezavyj «ջերմ, տաք»
լիտվ. garas «շոգի, ուժեղ ցանկություն»
լիտվ. garuoti «շոգիանալ. ուժգին ցանկանալ»
ռուս. горевать «վշտանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԲԷՀ 90-91