Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 101 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՂՁ (դեղձան «դեղին») ««դեղձ (պտուղ)» («*դեղին»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhel-dhi-) արմատից (*dhal-ի կողքին, որտեղից՝ դալ, դալար)
այստեղից է նաեւ դեղձ «դեղին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. դալ
հայ. դալար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 649
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՂՁՆ «վայրի անանուխ» (բրբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել»
ինչպես դեղձ, դեղձան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՂՆԵՂԻ ««?» (գործածված է «ճրագուն դեղնեղի լինի» արտահայտության մեջ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
դեղին + եղ-ի (-եղ ածանց) կազմությունը «դեղնավուն» իմաստով եւ ոչ դեղ նեղի (նեղութեան), ինչպես հավանական է համարում Աճառյանը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՂՏԱՅ «սատանայապետ, վհկապետ» կամ «դեղատու»
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
կապված է հուն. դելտա տառի անվան հետ, բայց ի՞նչ ձեւով
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄԱՒՆ (դեմաւ, դեմառ, գեմառ) ««գավառ» (այլեւ գեմառ «գավաթ» եւ գեմաւ «գավիթ») (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δήμω «երկիր, գավառ»
«երկիր, գավառ» (այլեւ՝ «ժողովուրդ»)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄՈՆ (գեմաոն, դիպեմաոն) «բազմություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δήμον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՆ «պարսկական կրոն, հավատ, աղանդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēn
Աղբյուր՝ պ. dīn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դենադարձ, դենակորույս, պարսկադեն
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 653
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՆԱՐ (դինար) «մի դրամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δηναριον < լատ. denarius). սրանից է նաեւ մ. պ. dēnār, պ. dīnār
սրանից է նաեւ մ. պ. dēnār, պ. dīnār
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. dēnār
պ. dīnār
Մատենագիտություն
H. AG 346; Աճ. ՀԱԲ 653
Էջ 194, սյունակ 1 Էջ 194
ԴԵՆՊԵՏ «կրոնապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dēnpāt
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 653
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1 Էջ 194
ԴԵՌ «դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս, դեռադեռ, դեռաբողբոջ, դեռաբոյս, դեռահաւատ, դեռընտիր, մինչդեռ, դեռահաս, դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438; Աճառյան (ՀԱԲ) 654; Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ