Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 101 / 400
Էջ 221, սյունակ 1
ԵՐԱՍՏ
««դաս, կարգ, խումբ» (արաստ «հրապարակ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *rast
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղրերաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
rast
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 41
Էջ 221, սյունակ 1
ԵՐԲ
«երբ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *e-
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhr-)
բայց կազմության մեկնությունը դժվարություններ է հարուցում. բաղկացած է ե- (հ.-ե. *e-) եւ րբ- (հ.-ե. *bher- ` *bhr-) տարրերից. իմաստով եւ ձեւով մոտ է հուն. οφ—
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երբեմն,
երբեք,
երբեմնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οφ—
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳ
(-ոյ)
«երգ, բանաստեղծություն, նվագարան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *erkuo-
«ճառագայթել, շողալ, հնչել, երգել, գովերգել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *erku-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգել,
երգեցիկ,
երգահան,
երգիչ,
երգեցող,
եղերգութիւն,
քնարերգ,
ողբերգակ,
հագներգութիւն,
կատակերգակ,
նախերգանք,
օրհներգու,
երգահան,
թատերերգակ,
դիւցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
arká «ճառագայթ, երգ, երգիչ»
խեթ.
arkuāc «աղոթել»
Մատենագիտություն
H. AG 443;
Աճ. ՀԱԲ 43
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳԵՀՈՆ
(-ի, -աց, -ից)
(երգիոն, երգետոն, որկանոն, որգան, որղեն, որգեն)
«երգեհոն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. όργανον
ձեւափոխված հայ. երգ բառի ազդեցութեամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգեհոնահար,
երգեհոնային,
երգեհոնիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 44
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԳԻԾԱՆԵԼ
(երգէծ-. հերգիծանել)
«պատռել, ճեղքել, պայթեցնել, գծել, նշան անել, կծել, նախատել, ծաղրել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճեղքել, քերծել, ճանկռոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ureid-s)
արմատից (Ֆրիսկ)։ Հնչյունապես խոցելի է Հյուբշմանի ստուգաբանությունը (IF Anz. 10, 47), որ բերում է Աճառյանը՝ *urēg- (պիտի գար *երգիծ- եւ երգծանեմ)։ Երկու դեպքում էլ առկա է ս-ի՝ *r-ից առաջ պահպանվելու եւ *g-ի փոխվելու խնդիրը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երգիծանիչ,
երգիծումն,
երգիծական,
երգիծանք,
երգիծաբան,
երգիծաբանական
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԴ
(-ոյ)
«տանիքի լուսամուտ, երդիկ, տուն, ծուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«անցկացնել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *per-to-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդակից,
երդաշէն,
երդահամար,
երդումարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pərǝtu- «անցարան, անցուղի, անցատեղ»
հուն.
—
լատ.
porta «դարպաս, մուտք, ելք, անցարան»
լատ.
portus «նավահանգիստ, ապաստան, տուն»
հայ.
հորդ «անցք, անցուղի»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 64
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԴՈՒՄ(Ն)
(-ն)
«երդում, ուխտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«հանդիսավորապես ասել, խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *urēdhu-(?))
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդնուլ,
երդնուալ,
երդումն,
երդումնտել,
երդմնիլ,
երդմնազանց,
երդմնակեր,
ստերդումն,
շատերդումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βερυω «արտասանել» ((Հեսիք.))
լատ.
verbum
գոթ.
waúrd
պրուս.
virds «բառ»
ավ.
urvāt-գ «սահմանում, պահանջ, պատվեր» ((*urēto->))
հուն.
ρητον «պայմանավորվածություն, պայման»
հ. սլ.
rota «երդում»
Մատենագիտություն
Meillet, MSL 142;
Ջահ. ՀԼՊ 156;
AG 443
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵԿ
(երեակ)
«երեկո, երեկ, արեւմուտք, գիշերավար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *reguos-
«մութ, խավար»
Բնիկ հնդեւրոպական` *reguos- «մութ, խավար» նախաձեւից: Հմմտ. հ. հնդկ. rajas «մութ, մշուշ, ծուխ, շոգի», rajanē «գիշեր», հուն. ερεβος «ստորերկրյա աշխարհի խավար», գոթ. riqis «խավար, մութ», թոխ. Ա orkām «խավար»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեկոյ,
երիկուն,
երեկոյանալ,
երեկոր,
երեկորեայ,
երեկորի(ն),
երեկորնեայ,
երեկաւքք,
երեկաւքոց,
ցերեկ,
ցերեակ,
ցերեկութիւն,
ցերեկոյթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rajas «մութ, մշուշ, ծուխ, շոգի»
հ. հնդկ.
rajanē «գիշեր»
հուն.
ερεβος «ստորերկրյա աշխարհի խավար»
գոթ.
riqis «խավար, մութ»
թոխ. Ա
orkām «խավար»
Մատենագիտություն
H. AG 443;
ՀԱԲ 45
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՄՆ
(երէմն)
«առատ (?)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ հուն. ηρεμα
(թերեւս)
«խաղաղ, հանգիստ»
Եթե բուն իմաստն է «խաղաղ» եւ ոչ թե «առատ» («Արար բազում խաղաղութիւն եւ յաջողումն մարդկային, երէմնութիւն եւ էժնութիւն, ամենեւին անգորութիւն»), ապա թերեւս ծագում է հուն. ηρεμα «խաղաղ, հանգիստ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեմնութիւն,
երեմնութիւն
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՍ
(-ի, -աց)
«երես, դեմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *prep-
«աչքի ընկնել, երեւալ, երես, կերպարանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prepsā-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *prepsā-` *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ, երես, կերպարանք» արմատից: Հմմտ. հուն. πρέπω «աչքի ընկնել», հ. հոլ. richt «ձեւ, կերպարանք», այլեւ հայ. երեւիլ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեսաւոր,
երեսատորել,
երեսալ,
երեսանալ,
երեսագիր,
երեսապաշտ,
երեսապաշտութիւն,
երեսփոխան,
երեսնա(ն)կ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρέπω «աչքի ընկնել»
հ. հոլ.
richt «ձեւ, կերպարանք»
հայ.
երեւիլ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 47;
Pok. IEW 845
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։