Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 100 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՄԵԶ (գումէզ) «կովի մեզ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gōmēz
Աղբյուր՝ պ. gumīz
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. մ. պ. gōmēz, պ. gumīz։
Մատենագիտություն
H. AG 575; Աճ. ՀԱԲ 575
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՄԷՇ (-ոյ, -ի, -աց) «գոմէշ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gāvmēš
Աղբյուր՝ պ. gāvmīš
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. մ. պ. gāvmēš, պ. gāvmīš։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոմէշային, գոմշաձագ
Մատենագիտություն
H. AG 128; Աճ. ՀԱԲ 575
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅԺ (-ի, -ից) «բոթ, վատ լուր, ողբ, լացուկոծ»
Փոխառություն
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուժել, գուժկան, գուժումն, գուժխն, գուժատուր, գուժիկ, հրապարակագոյժ, մահագոյժ, աշխարհագոյժ, դառնագոյժ, չարագոյժ
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅԻԲՈՒԱԿ (գոյիբուսակ) «հնդկական մի խունկ»
Փոխառություն
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. bōyāk «բուրավետ, հոտավետ»
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՆ (-ոյ, -ի, -ից) «գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gūn
Աղբյուր՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել, գունաւոր, գունաւորել, գունատ, գունատութիւն, գունեան, գունեղ, գոյնզգոյն, անգոյն, բազմագոյն, այլագոյն, բազմագունի, երկնագոյն, կապուտակագոյն, կարմրագոյն, կանաչագոյն, տգոյն, տգունիլ, գոյնզգոյն, գոյնիկ, որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128; Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՇ (ուշ՝ գուշ) «զգո՛ւյշ, զգուշացի՛ր, գուցե»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gōš
Աղբյուր՝ պ. gōš
Աղբյուր՝ ավ. gaoša
Աղբյուր՝ հ. պ. gauša
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուշանալ, գուշուրեայք, զգոյշ, զգուշագոյն, զգուշանալ, զգուշաւոր, անզգոյշ, բազմազգուշակի, հանապազազգոյշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. gaoš «լսել»
Մատենագիտություն
H. IF 464; Աճ. ՀԱԲ 578
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
*ԳՈՆԵԼ (հրամայականը՝ գոնեա (գոնեայ, գոնե)) «գոնե, գեթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uos-ne) *-ne- ածանցով
գոմ-ի հետ միասին (տե՛ս գո-) ծագում է *ues- «մնալ, ապրել, բնակվել, գիշերել» բայից՝ *-ne- ածանցով (՞) *uos-ne > գոնե- (՞)։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՆՁ (գունձ, գունճ) «խեղանդամ, հաշմանդամ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պ. gunj (թերեւս) «սապատավոր»
թերեւս իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. պ. gunj «սապատավոր» (՞)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 579) սրա հետ միացնում է քրդ. գոնջ(ո) «մեծ, խոշոր» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոնձանալ, գոնճանալ, գոնձութիւն
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 579)
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՉ «գոչյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uekʷ- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uokʷio-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 580) համարում է հնդեւրոպականից անկախ բնաձայնական կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոչել, գոչիւն, գոչումն, երկնագոչ, բարձրագոչ, ահեղագոչ, հրապարակագոչ, մեծագոչ, յոգնագոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vākti «ասում է, խոսում է»
հ. հնդկ. vākyam «խոսք, ասույթ»
ավ. vaxš
լատ. vox «ձայն, ասույթ, բառ»
հուն. επος «բառ, խոսք»
թոխ. Ա uwak «ձայն»
թոխ. Բ wek «ձայն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1136; ՀԱԲ 580
Էջ 168, սյունակ 1 Էջ 168
ԳՈՌ I «գոչյուն, բղավոց, կռիվ, բառ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- (անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-) բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռալ, գոռումն, գոռութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gharghara «հնչյուն, բնդյուն, քրքիջ»
հ. անգլ. gierran «հնչել, ժվալ, ճչալ, ճռնչալ, շաղակրատել»
ռուս. гаркать «գոռալ, գոչել, բղավել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None