Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 100 / 160
Էջ 456, սյունակ 1
ՀԵԾԱՆԵԼ
(-նուլ)
«հեծնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sed-s-)
Աճառեանը բացատրում է տ/ծ հերթագայութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեծանելիք,
հեծելազաւր,
հեծուկ
Նոր՝
հեծանիւ, հեծանւորդ
հեծանիւ, հեծանւորդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 75
Էջ 456, սյունակ 1
ՀԵՂ
«թափել, լցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«լցնել, թափել, հոսել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեղու,
հեղուած,
հեղուկ,
հեղումն,
մշտահեղ,
բազմահեղ,
արիւնահեղ,
հեղեղ,
հեղեղել,
հեղեղատ,
հեղեղատել,
հեղեղաշատ,
հեղեղաջուր,
ջրհեղեղ
Նոր՝
հեղուկաչափ, հեղեղանման, զեղալ, զեղումն, բազմազեղ, բազմազեղումն, հանկարծազեղ
հեղուկաչափ, հեղեղանման, զեղալ, զեղումն, բազմազեղ, բազմազեղումն, հանկարծազեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
pilti «թափել, լցնել»
ռուս.
поло-водье «վարարում, հորդութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 76;
Pok. IEW 798
Տե՛ս նաեւ
Էջ 457, սյունակ 1
ՀԵՇՏ
(-ի, -ից, -աց)
«հաճելի, հաճոյք, հեշտալի, կամաւոր, հեշտ, դիւրին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. hīštan
«հեշտացնել»
հմմտ. մ. պ. hīštan «հեշտացնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեշտանալ,
հեշտութիւն,
հեշտամոլ,
բոլորահեշտ,
ամենահեշտ,
հեշտածին,
հեշտոց,
դիւրահեշտ
Նոր՝
հեշտամատ, հեշտալոյծ
հեշտամատ, հեշտալոյծ
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԵՐՔԵԼ
«դուրս անել, վանել, հերքել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perk-
«ցնցել, ոտքով դեն հրել, թպրտալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)er-)
*-k- աճականով
*-k- աճականով: հայերենից, այլ զուգահեռներ չունի. *perk'- «պատռել, ճեղքել, փորփրել» արմատը պիտի տար *հերս-, *pers արմատից ծագող փորձ բառի նախաձեւը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերքիչ,
հերքութիւն,
հերքումն,
դիւրահերքելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
spark «ոտքով հրել»
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԵՑԻԿ
««հեզ» (ԲՀ)»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *seg’h-
(անմիջական նախաձեւ՝ *seg’h-sk)
ածանցյալ
Եթե ճիշտ է հեզ-ի ստուգաբանությունը հնդեւրոպական *seg’h-ից, ապա հեց-ը կարող է լինել սրա ածանցյալը՝ *seg’h-sk:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԶԱՒՐ
(հզօր), -ի, -աց
«հզոր, հուժկու»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *hu-zavar
hu- «լավ» եւ zavar -> զաւր (hu-ն կարող է գալ իրանական աղբյուրից, բայց կարող է հայկական լինել, ինչպես հլու, հմուտ բառերում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հզօրանալ,
հզօրիչ,
հզօրեղ,
հզօրապէս
Մատենագիտություն
H. AG 180;
Աճ. ՀԱԲ 90
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԻ
I
«հիացմունք, սքանչանք, զմայլանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pe(i)-
«բարգավաճել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)e(i)-/spi-)
արմատից. Կապ ունի՞ արդյոք հոյ- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիանալ,
հիանալի,
հիացումն,
հիացութիւն,
բազմահիացիկ,
գեղեցկահիաց,
կանխահիաց
Նոր՝
հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
հիացք, հիասքանչ, հիասթափութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
spahata «մեծ, ուժեղ»
հ. հնդկ.
sphoti- «բարգավաճում»
հ. անգլ.
spowan «բարգավաճել, հաջողվել»
լիտվ.
speti «հաջողացնել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԻԼԻՈՆ
(հիլիօն, հալիհոն)
«ծնեբեկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. haliūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 92
Էջ 461, սյունակ 1
ՀԻՆԳ
(-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -աւք)
«հինգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *penkʷe-
«հինգ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնգետասան,
հնգեկական,
հնգեկին,
հնգիցս,
հնգամեան,
հինգերորդ,
հնգետասան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
páñca
աւ.
panca
հուն.
πέντε
լատ.
quinque
գոթ.
fimf
լիտվ.
penke
Մատենագիտություն
H. AG 467;
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 461, սյունակ 1
ՀԻՊՈԼԻՄՆԻՍԿՈՍ
(հիպոլիսկոս)
«բժշկական գրուածքների մէջ կիրառուող մի նշան»
(բժշկական տերմին)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ὑπολημνίσκος
«ենթաժապաւէն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 96
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։