Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 169 բառահոդված (էջ 10/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 499, սյունակ 1 Էջ 499
ՄԱԳԻԼ (-ի-ա) (մաքիլ, մակիլ, մագալ) «ճանկ, մագիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մագլաւոր, լիամագիլ, բազմամագիլ, մագլցել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւար.
մալղ
«մագիլ»
միդե
միդե
«մագիլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 609; Աճ. ՀԱԲ 219
Էջ 501, սյունակ 1 Էջ 501
ՄԱԽԱՌԵԼ «սպանել, խոցել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂԱՂԻԼ «մեխ(վ)ել (?)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «անդամ, կապակցել»
կապ ունենայ հնդեւրոպական *mel- «անդամ, կապակցել» արմատի հետ։ Ըստ ՆՀԲ-ի, թերեւս, սխալագրութիւն փաղաղել-ի («այրել, սպանել»)
Մատենագիտություն
ՆՀԲ None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 514, սյունակ 1 Էջ 514
ՄԱՏՆ I (-ին, -ունք, -անց) «մատ, աստիճան, մատնութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mət- *t-ն ն-ի մոտ մնացել է տ, ինչպէս *k-ն ակն բառում, չի շնչեղացել
հ.-ե. արմատ՝ *mē- «չափ» կասկածով հատկացւում են *mē- «չափ» արմատին (որպէս չափ)
Համեմատւում է հ. կիմր. maut, ն. կիմր. bawd, մ. բրետ. meut (<*mə-to) «բութ մատ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատնանշան, մատն(ա)ցոյց, մատնահատ, մատնեք, հնգամատնեան, սանդղամատն, վարդամատն, շալակամատն, անձնամատն, մատանել, մատանի, մատնիչ, մատնանշել, մատնեմատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. կիմր.
maut
ն. կիմր.
bawd
մ. բրետ.
meut
«բութ մատ» <*mə-to
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 525, սյունակ 1 Էջ 525
ՄԷՍ (մես) «մոտ, կից, սովոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meit- «կապել, միացնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեսիլ, մեսութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mitra-
«բարեկամ, ընկեր, դաշնակից»
ավ.
mit
«կցել, մերձենալ»
հ. պ.
Miθra
«դիցանուն՝ Միհր»
հուն.
mítra
«գոտի, գլխակապ»
Էջ 530, սյունակ 1 Էջ 530
ՄՄԿԻԼ (անիլ) (տմկիլ, շմկիլ) «խառնվել, կենակցել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՑԵԼ «վերացնել, դադարեցնել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «հեռացնել, տեղից շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mou(sk)-)
Հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *meu- «հեռացնել, տեղից շարժել» արմատից (*mou(sk) - > մոց-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անմո(յ)ց
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԽ II «մխում, սուզում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meukh- «սահել, սահուն, լպրծուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meuk/g-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխել, մղխել, մխած, մխոց, մխուն, ձեռնամուխ, դաշտամուխ, միջամուխ, բնամուխ, հոգեմուխ, խառնամուխ, ջրմուխ, մխրճիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μυχός
«ներքնամաս, խորք»
հ. իսլ.
smjúga
«ներս սողոսկել»
հ. անգլ.
smūgan
«ներս թափանցել»
լիտվ.
smùkti
«ցած սահել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 353-354
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՑ «բռունցք, բռնցքամարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տրորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mōr-d-sk-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրցիլ, մրցություն, մրցամարտ, մրցունակ, մրցանակ, մուրցացի, անմուրց, մերկամրցանակ, մրցանակաբաշխություն, անմրցելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάρναμαι
«մարտընչել, պայքարել»
հայ.
մարտ
հայ.
մարտընչել
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՐ «կից, կցված, միացած, նման, հարմար, պատշաճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «կցել, միացնել, հարմարեցնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարել, յարեցուցանել, յարնչիլ, յարեւնալ, յարեւումն, միայար, մշտայար, շարայարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρμός
«կցվածք, հոդ»
լատ.
arma
«զենք, գործիք»
հ. սլ.
yarmo
«լուծ»
թոխ. B
yarm
«չափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389; Pok. IEW 58