Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 155 բառահոդված (էջ 10/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱՂՈՒՆԻ «եկեղեցու վերնատուն» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառութիւն, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂԵՐԶ «գանգատ, տրտունջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel- «ծակել, խայթել, ցավ, մահ» առայժմ չբացատրված երզ-ով
առայժմ չբացատրված երզ-ով. հմմտ. հատկապես սլավոնական զուգահեռները՝ հ. չեխ., ռուս. жалоба «գանգատ, տրտունջ», жалеть «խղճալ, ցավել, ափսոսալ, խնայել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղերզական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. չեխ.
—
ռուս.
жалоба
«գանգատ, տրտունջ»
ռուս.
жалеть
«խղճալ, ցավել, ափսոսալ, խնայել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՆՍՈՆ (կինսոն, կեսոն, կենոն, այլեւ կատոն, կատուն) «հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κήνσον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇԿՈՌ «հանգույց, կապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōrs-gōrs-) կրկնավոր
կրկնավոր՝ *gōrs-gōrs- *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշկուտ, կշկոռտուն, կոչկոռտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra
«կծկվել, ոլորվել, միահյուսվել»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՌԹ- (եւ կոատ- °) «բուսանվանական արմատ»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gr-et-(h)-)
Կապ ունի՞ արդեօք հ.-ե. *gr-et-(h)-ի հետ, որ գալիս է *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոռթն, կոռթո, կոռթուկ, կոատունկ
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՑ (կտունց), -ի, -աց (կտունց) «կտուց, թռչունի քիթ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտցավոր, կտցել, կտցար, սրակտուց, կարմրակտուց, կորակտուց, կռակտուց, կտցահարել
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐԱԿ (-ի) «կրակ, հուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro- կամ *gu-lo-) հուր-ի ազդեցությամբ
Սակայն հնարավոր է կրակ բանի իրանական ծագումը հ. վրաց. kerak «օջախ» բառի հետ միասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրակաբեր, կրակակալ, կրակարան, կրակետող, կրակատուն, կրակապաշտ, կրականի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ.
gúal
«ածուխ»
հ. իսլ.
kol
«փայտածուխ»
մ. վ. գ.
kole
«փայտիլել, առկայծել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 399; Климов, ЭСКЯ 180
Էջ 436, սյունակ 1 Էջ 436
ԿՐՊԱԿ (-ի, -աց) (կուղպակ, կուպպայ) «խանութ, գինետուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական kurpak (kulpak)
հմմտ. պ. kurba (kulba):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրպականոց, կրպակամուտ, կրպակապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kurba (kulba)
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 684
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏ (-ի, -ից) «հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել, հաստանալ, հաստիչ, հաստոց, հաստումն, հաստաբեստ, հաստակաշի, հաստակապ, հաստահարուստ, հաստահեղույս, հաստահիմն, հաստամագիլ, հաստամետ, հաստանդամ, հաստապինդ, հաստարմատ, հաստույժ, հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pastyá-
«տուն, բակ, բնակարան» իբրեւ հաստատուն բնակություն
հ. իսլ.
fastr
«հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ.
fast
«հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ.
festi
«հաստատուն, ամուր»
խեթ.
hastai-, hasti-
«ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏԱՏ I «հաստատ, ամուր, պինդ, ստույգ»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է հաստ արմատից՝ -ատ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստատել, հաստատանալ, հաստատիչ, հաստատուն, հաստատական, անհաստատ, հաստատակամ, հաստատամիտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 50