Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՆ
«զոհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. δzyān (wzy'n)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ziyān
փոխատու լեզու՝ պ. ziyān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. սողդ. δzyān (wzy'n), այլեւ մ. պ., պ. ziyān > հայ. զեան «վնաս»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զենուլ,
զենել,
զենումն,
զենլի,
զենագործութիւն,
զենածոյ,
զենարան,
անզեն,
անզենլի,
գառնազեն,
մարդազեն,
մշտազեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԾ
«զերծ, զատ, ազատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *serg-
«արձակել»
զ- ածանցով
Կազմված է զ- ածանցով՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *երծ արմատից, որ ծագում է serg- «արձակել» ձեւից: Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 900-901) հնդիրանական բառերը բերված են *selg- արմատի տակ, եւ հայերենը չի տրված (հայերենում *l > ր հնչյունափոխություն չկա). դրա փոխարեն բերված են հ. հոլ. selg «որս», մ. վ. գ. selken «կաթիլ-կաթիլ թափվել», հ. անգլ. solcen «ծույլ» զուգահեռները, որոնք Աճառյանը արդարացիորեն կասկածելի համարում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զերծանել,
զերծուլ,
զերծուցիչ,
մորթազերծ,
արագազերծ,
դիազերծ,
դյուրազերծ,
անզերծանելի,
մեհենազերծ,
սեղանազերծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarjati
«արձակում է, հոսում է, թափում է»
ավ.
harǝz
«արձակել, թողնել»
Մատենագիտություն
H. AG 446;
Աճ. ՀԱԲ 92;
Pok. IEW 900-901
Էջ 242, սյունակ 1
ԶՈՅԳ
(զուկ), -ի, -ից, -աց
«զույգ, հավասար, նույնչափ, նման, երկթաթ կշեռք, լուծ, ամուլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. zaugā
փոխատու լեզու՝ հուն. ζεῦγος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուգել,
զուգանալ,
զուգական,
զուգականություն,
զուգան,
զուգաց,
զուգութիւն,
զուգաւրութիւն,
անզոյգ,
անզուգական,
համազոյգ,
հանճարազոյգ,
զուգադիպութիւն,
զուգահեռաբար,
զուգահեռական,
զուգորդել,
զուգորդութիւն,
զուգագուլպա,
զուգաթի,
զուգաձի,
զուգարան
Մատենագիտություն
H. AG 303;
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 242, սյունակ 1
ԶՈՒԱՐԱԿ
-ի, -աց
(զուար-)
«մատաղ ցուլ, արջառ, Յուլ կերպանակերպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զուարակագլուխ,
զուարակազենութիւն,
զուարակափիղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 242, սյունակ 1
Էջ 243, սյունակ 1
ԶՈՒՏ
-ոյ
«զուտ, մաքուր, անխառն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'heu- «թափել, ձուլել» արմատից ծագած իրանական որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զտել,
զտիչ,
զտութիւն,
մաքրազտել,
զտութիւն,
զտում
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՍՏԳԵԼՈՒԼ
«արհամարհել (՞), մեղադրել (՞), ծածկել, փակել (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է զ- նախածանցով՝ չվկայված (ը)ստգելուլ բայից, որ իր հերթին կարող է կազմված լինել գելուլ բայից:
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՐԱՒ
«վերջ, ավարտ, մահ, սպանություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ǵ'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
*-u- կազմիչով
Ծագումն անհայտ է: Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ǵ'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատից *-u- կազմիչով կազմված իրանական որեւէ կորած բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաւել,
զրաւամահ,
զրաւարար,
եղբայրազրաւ,
երազագրավելի,
անզրաւ,
անզրաւական,
հանճարազրաւ,
շարազրաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zaurvan
«զառամություն, ծերունական թուլություն»
ավ.
zrvan-
«ժամանակ»
Էջ 247, սյունակ 1
ԸԲԽ
«մի հիւանդութիւն՝ բքնում (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ը-ն ստացուել է ինչ-որ ձայնաւորի թուլացմամբ:
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՍՏ
«ըմբոստ, ապստամբ, անհնազանդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Հազիվ թե կազմուած լինի ամբ- (հմմտ. ամբ-ողջ) եւ ոստ- (ոստնուլ) բաղադրիչներով։ Կարող է լինել ամբողջական փոխառութիւն (իրանական աղբիւրի՞ց)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմբոստանալ,
ըմբոստացում,
ըմբոստութիւն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։