Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 168 բառահոդված (էջ 10/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԵԼ ««փակել, ամրացնել» (կարկիլ «պապանձվել», բրբ. կրկել «սեղմվել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ, որից, թերեւս, ծագում է կարկամ ձեւը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկափել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 394, սյունակ 1 Էջ 394
ԿԱՐՃԻՆ (կաճին) «արմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *grdio-t-) *-d ածականով տարբերակից՝ -ին ածանցով
ծագի հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի *-d ածականով տարբերակից՝ *grdio-t-՝ -ին ածանցով. հմմտ. հ. իռլ. grinne (<*grend-n-io) «կապոց», նորվ. kart «չհասած պտուղ, կոստող»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճնովին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
grinne
«կապոց» <*grend-n-io
նորվ.
kart
«չհասած պտուղ, կոստող»
Էջ 398, սյունակ 1 Էջ 398
ԿԵՂԾ «կեղծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» կ/խ հերթագայությամբ
բնիկ հնդեւրոպական, որ կ/խ հերթագայությամբ (հմմտ. տկեղտ ծ/տխեղտ) կապված է հնդեւրոպական *kelg- «ոլորվել, գալարվել. նենգություն, կեղծիք» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղծիք, կեղծավոր, կեղծավորակից, կեղծավորիլ, կեղծատրություն, անկեղծավոր, անկեղծիկ, տկեղծ, տգեղծ, տկեղտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
celg
«նենգություն, խորամանկություն, դավաճանություն»
հ. անգլ.
hylc
«ծռում, ոլորք»
լեհ.
chołgać się
«սողալ, սահել, քարշ գալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 554
Տե՛ս նաեւ
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՌ (բրբ. նաեւ կոռ) «ծուռ, կեռ, կեռիկ, ճանկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ger-s-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 574) համարում է կոր-ի տարբերակը՝ առանց մանրամասների մեջ մտնելու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռածագ, կռապայլ, կեռկեռ, կռանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra
«կուլ գալ, ոլորվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574
Էջ 409, սյունակ 1 Էջ 409
ԿԾԻԿ «կծիկ, կծկված, կուչ եկած, նվաճված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gei- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gig-) -իկ ածանցով
(*gig- (-իկ ածանցով) «պտտել, ծռել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. jihma-ga «ոլորագնաց», հայ. կէգն (*geigh-) եւ այլն` իմաստի նրբերանգով։ Ավելի քիչ հավանական է *gu-g-` *geu- «ծռել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծկել, կծկութիւն, կծկատարագ, կծկաթոռ, կծկում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jihma-ga
«ոլորագնաց»
հայ.
կէգն
*geigh-
լիտվ.
gùžas
«կոնգոմ, ելունդ»
Էջ 409, սյունակ 1 Էջ 409
ԿԾՄ- (բրբ.) «՞» (բուսանուններ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է կիծ- արմատի կամ կծմնծուկ (կնճմնծուկ) բառի հետ, եւ մ-ն ածանցական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծմախոտ, կծմակոլոբ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇԿՈՌ «հանգույց, կապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōrs-gōrs-) կրկնավոր
կրկնավոր՝ *gōrs-gōrs- *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշկուտ, կշկոռտուն, կոչկոռտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra
«կծկվել, ոլորվել, միահյուսվել»
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈՌ «նունուֆար, հարսնամատ դեղին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-s- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-s-) *gor-s- > կոռ
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ կոռ- արմատից, որ կարող է գալ հ.-ե. *ger-s- «պտտել, ոլորել» արմատից (*gor-s- > կոռ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկոռճիկ, կոկոռոշ, բոթոռոշ, կոկոռօշ, սթոռճօշ, կոկոռշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra
«կծկվել, ոլորվել»
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՐ I «ծուռ, ծռված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-)
եթե նկատի առնենք կեռ ձեւի առկայությունը, ապա ավելի քիչ հավանական է բխեցումը *gou-ero-ից կամ *gou-tro- ից` *geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» արմատից, ինչպես կարծում է Յ. Պոկոռնին (IEW, 1, 397)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորանք, կորացուցանեմ, կորակտուց, կորակնոր, կորնթարդ, կորագլուխ, ակնկոր, ակնկորեմ, կամակոր, գլխակորիմ, կորաթամակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեռ
բրբ.
կոռ
բրբ.
կորձ
Մատենագիտություն
IEW 397
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԴԻՆ (կուրդին) «թամբ, համետ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gord-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
granth
«հյուսել, կցել, հանգուցել»
հ. վ. գ.
kratto
«զամբյուղ (որպես հյուսված բան)»