Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մակ» որոնման արդյունք՝ 285 բառահոդված · Էջ 10 / 29
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱԿ «ժամանակ»
Ստուգաբանություն
Ժամանակ բառի սխալագրությունը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 224
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
ԺԺՄԱԿ (ժժմակ, ժժակ, ժժմունք, ժժմանք, ժժմունք) «միջատ(ներ)»
Բնաձայն
Պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 229
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄԱԿ (ի մակ) ««երկիր» (թե՞ «երկար»)» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԱՐԴ (-ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) «լյարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iekwr-t- «լյարդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *leprt-) հիմքերի բաղարկմամբ
հիմքերի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերդաբեկել, լերդաբոյթ, լերդակողմն, լերդահմայ, լերդացաւ, լերդորակ, 메ծալեարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. yakrt
հուն. ηπαρ, -ατος
լատ. iecur
հուն. λιπαρός «ճարպոտ»
հ. վ. գ. libera «ճարպոտ (լյարդի անվան մակդիր)»
հ. իսլ. lifr «լյարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270; Pok. IEW 204; Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵՀԵՖ «ծածկոց, վերմակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. lihāf
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 274
Էջ 298, սյունակ 1 Էջ 298
ԼԿԱՄ (լիկեամ, լմակ) (լիկեամ, լմակ) «սանձ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. ligām (Անհավանական է)
անմիջական բխեցումը հնդեւրոպական *leig- «կապ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լկամել, լկամաբար, անլկամ
Մատենագիտություն
H. AG 267; Աճ. ՀԱԲ 289
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽԱՅ ուշ՝ -ի, -աց «մակարդ, պանրի մակարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kuath- «եռալ, թթվել, խմորվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kuhat-so-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խախացել, խախացոց, խախցոց, խաղցոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. caseus «պանիր»
ռուս. квас «կվաս»
հայ. քացախ
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂԱԽ I (խաղաղ) «նավ, նավակ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. kalak (թերեւս) «տակալաստ»
Աղբյուր՝ թրք. kelek (թերեւս)
թեեւ հնչիւնական համապատասխանութիւնը սովորական չէ (հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 2, 320)։ Քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը (հմմտ. լիտվ. kėlnas «լաստ. նաւակ», kėltas «լաստ», ռուս. челн «մակոյկ, փոքր նաւակ», որոնք գալիս են *kel- «բարձ-»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. kėlnas «լաստ. նաւակ»
լիտվ. kėltas «լաստ»
ռուս. челн «մակոյկ, փոքր նաւակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 320
Էջ 323, սյունակ 1 Էջ 323
ԽԱՐՏ (-ի, -ից) «խարտուք, խարտված մետաղի մանրուք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-d- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrd- (*kord-, *khərd-)) *k/kh անցմամբ
այս անցման հնարաւորութիւնը հաշւի չեն առել Պետերսոնը (IF 43, 75), Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 349) եւ Մայըրհոֆերը (KEWA 1, 304), որոնք խարտել-ի հետ համեմատւող հ. հնդկ. khārdati «կծում է» ձեւը վերցնում են *(s)ker- արմատից առանձին: Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 348-349), բխեցնում է սեմական աղբիւրից՝ բերելով ասոր. xrat «հատել, ծակել, քերել, փորել», եբր. xrt «դուր, փորագրիչ», արաբ. xrt «հղկել», harrat «խառատ» զուգահեռները:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարտել, խարտածոյ, խարտոց, խարտուք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. khārdati «կծում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 348-349
Էջ 333, սյունակ 1 Էջ 333
ԽԼԵԶ (բրբ. նաեւ՝ «խխունջ») «մողես»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khōleig'h-) *k > *kh անցմամբ
Քիչ հաւանական է նաեւ ծագումը սեմական աղբիւրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խլեզագի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. σκώληξ «որդ»
լատ. coluber «փոքր օձ»
ասոր. xlezōnā
արաբ. halazun «խխունջ»
Մատենագիտություն
Ջհաւկեան, ՕԻՄՊԱՅ 115