Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ՃԱՂԱՏ
«ճաղատ, հերաթափ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. khalatī
«ճաղատ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 179) կասկածով համարում է -ատ վերջածանցով կազմություն՝ *ճաղ «մազ» բառը համարելով կովկասյան փոխառություն, բայց կովկասյան ձեւերը միայն ջ-ով են. հմմտ. ՀԼՊ 610։ Թերեւս իրանական փոխառություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khalatī
«ճաղատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179;
ՀԼՊ 610
Տե՛ս նաեւ
ՄԵՐԺ-
«վանում, վանելը, մերժում, հերքում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերժել,
մերժիլ,
տարամերժել,
իրաւամերժ
ՄՈՂ
«ծուռ, ծուռումուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«վրիպել, ձախողել, խաբել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mol- (*mel-))
Կապուած է մոլոր, մոլար բառերի հետ՝ լ-ղ հերթագայութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
mairya-
«խաբեական, սուտ»
հայ.
մեղ-ք, մոլոր, մոլար
մ. իռլ.
mell
«մոլորութիւն սխալ»
լիտ.
mēlas
«սուտ»
Տե՛ս նաեւ
ՄՈՒՃԱՆԵԼ
(-մոյծ)
«մուծել, մտցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meug-
«սահել, սողոսկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)mug-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 343) միացնում է մուտ- արմատի հետ՝ առանց նկատի ունենալու, որ այս դեպքում չի բացատրվում մուծ/մոյծ հերթագայությունը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուծումն,
մուծիչ,
մուծիկ,
ստորամույծ,
եկամույծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
smjúga
հայ.
մուխ
հայ.
մխել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139;
ՀԱԲ 343
ՄՌՈՒԶ
(գրված նաեւ մռոզ)
«բեղ, ընչացք, մազմզուկ, մազաթել, գանգրահեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«հյուսել, կապել, թել. օղակ. հանգույց»
(անմիջական նախաձեւ՝ *merōg/h-)
արմատից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
мережа
«ցանց»
ՅՈՒՂԻԴԱՅ
«խեցեբար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆրանս. oolithe
փոխատու լեզու՝ հուն. ὠόν
«ձու»
փոխատու լեզու՝ հուն. λίθος
«քար»
արհեստական նորակազմություն՝ ֆրանս. oolithe բառի օրինակով, որ իր հերթին կազմված է հուն. ὠόν «ձու» եւ λίθος «քար» բառերից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 409
ՆՈՒԻԿ
(նուիճ, նվիկ)
««նվիկ, շավաշարյուն» (բույս)»
(բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է (իրանակա՞ն՝ հմմտ. կ/ճ հերթագայությունը):
ՇԱՇԱՓԵԼ
(շօշափել)
«շոշափել»
Ստուգաբանություն (կրկնավոր կազմություն)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup-
շուփ (շփել) արմատի հիմքը
Կրկնավոր կազմություն, որի շափ արմատը Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 547) միացնում է շուփ (տե՛ս շփել) առմատի հետ, բայց սրա՝ մեր տված ստուգաբանությամբ (*skeup- արմատից) հարցի լուծումը դժվարանում է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւշափելի,
շաւշափական,
դիւրաշաւշափագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խարխափել
հ/շ հերթագայությա՞մբ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 547
Տե՛ս նաեւ
ՇԷԿ
(-ի, -աց)
(շեկ)
«շեկ, դեղնակարմիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հմմտ. ատրաշէկ՝ ատր- «կրակ» բաղադրիչով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիկնիլ,
շիկաթան,
շիկակարմիր,
շիկափոկ,
շիկխարի,
հրաշէկ,
հրաշիկանալ,
ատրաշէկ,
ատրաշէակ,
շիկահեր,
շիկամորթ,
շիկանալ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։