Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 122 բառահոդված (էջ 10/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՂԱՏ «ճաղատ, հերաթափ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. khalatī «ճաղատ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 179) կասկածով համարում է -ատ վերջածանցով կազմություն՝ *ճաղ «մազ» բառը համարելով կովկասյան փոխառություն, բայց կովկասյան ձեւերը միայն ջ-ով են. հմմտ. ՀԼՊ 610։ Թերեւս իրանական փոխառություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khalatī
«ճաղատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179; ՀԼՊ 610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 491, սյունակ 1 Էջ 491
ՃԵՂ «ճաղատ, հերաթափ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ ճաղատ հոմանիշի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 524, սյունակ 1 Էջ 524
ՄԵՐԺ- «վանում, վանելը, մերժում, հերքում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերժել, մերժիլ, տարամերժել, իրաւամերժ
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂ «ծուռ, ծուռումուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «վրիպել, ձախողել, խաբել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol- (*mel-))
Կապուած է մոլոր, մոլար բառերի հետ՝ լ-ղ հերթագայութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
mairya-
«խաբեական, սուտ»
հայ.
մեղ-ք, մոլոր, մոլար
մ. իռլ.
mell
«մոլորութիւն սխալ»
լիտ.
mēlas
«սուտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՃԱՆԵԼ (-մոյծ) «մուծել, մտցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meug- «սահել, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)mug-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 343) միացնում է մուտ- արմատի հետ՝ առանց նկատի ունենալու, որ այս դեպքում չի բացատրվում մուծ/մոյծ հերթագայությունը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուծումն, մուծիչ, մուծիկ, ստորամույծ, եկամույծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
smjúga
հայ.
մուխ
հայ.
մխել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; ՀԱԲ 343
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌՈՒԶ (գրված նաեւ մռոզ) «բեղ, ընչացք, մազմզուկ, մազաթել, գանգրահեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «հյուսել, կապել, թել. օղակ. հանգույց» (անմիջական նախաձեւ՝ *merōg/h-)
արմատից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
мережа
«ցանց»
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՂԻԴԱՅ «խեցեբար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆրանս. oolithe
փոխատու լեզու՝ հուն. ὠόν «ձու»
փոխատու լեզու՝ հուն. λίθος «քար»
արհեստական նորակազմություն՝ ֆրանս. oolithe բառի օրինակով, որ իր հերթին կազմված է հուն. ὠόν «ձու» եւ λίθος «քար» բառերից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 409
Էջ 573, սյունակ 1 Էջ 573
ՆՈՒԻԿ (նուիճ, նվիկ) ««նվիկ, շավաշարյուն» (բույս)» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է (իրանակա՞ն՝ հմմտ. կ/ճ հերթագայությունը):
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՇԱՓԵԼ (շօշափել) «շոշափել»
Ստուգաբանություն (կրկնավոր կազմություն)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- շուփ (շփել) արմատի հիմքը
Կրկնավոր կազմություն, որի շափ արմատը Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 547) միացնում է շուփ (տե՛ս շփել) առմատի հետ, բայց սրա՝ մեր տված ստուգաբանությամբ (*skeup- արմատից) հարցի լուծումը դժվարանում է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաւշափելի, շաւշափական, դիւրաշաւշափագոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խարխափել
հ/շ հերթագայությա՞մբ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 547
Տե՛ս նաեւ
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԷԿ (-ի, -աց) (շեկ) «շեկ, դեղնակարմիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հմմտ. ատրաշէկ՝ ատր- «կրակ» բաղադրիչով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիկնիլ, շիկաթան, շիկակարմիր, շիկափոկ, շիկխարի, հրաշէկ, հրաշիկանալ, ատրաշէկ, ատրաշէակ, շիկահեր, շիկամորթ, շիկանալ