Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 3178 բառահոդված (էջ 10/318)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՆ (-ունք, -ունց) «աղետ, եղեռն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եղծ
հայ.
եղեռն
հուն.
όλλυμι
«ոչնչացնել, կործանել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 17-18
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՇԿՈՐԵԼ (աղշկորել, սխալմամբ՝ աղորկորել) «ստիպել, բռնադատել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժ(վ)ել»
Կազմված է աղ արմատից՝ ուշ շրջանի սաստկական -շկ-որ- (հմմտ. խառնշտորել) բաղադրյալ ածանցով (՞)։ աղ-ը թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *el- «քշել, շարժ(վ)ել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ելանել
հայ.
ելուզանել
հուն.
ελαω
«քշել, շարժել, հալածել, հորդորել»
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՈՒԻՃԱԿ «մի բույս՝ եղննահունդ, artemisia santonica» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առանձնացնելի՞ է ճակ-ը։
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՈՒՐԻ (-եաց, մ. հայ. հգն. -ային) (աղօր, թրք. աղուրա) «կտրված ճյուղ, տնկի, սերունդ, շառավիղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՊԱՏ «մատնունի (բույս)» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՊԱՐ «ծարիր, սուրմա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՍՈՒՍ «սպիտակ փուշ, բատավարդ» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ալսուս «տարբեր բույս»
հմմտ. ալսուս, որ տարբեր բույս է
Էջ 40, սյունակ 1 Էջ 40
ԱՂՏՈՐ (աղտուր, ախտոր) «սումակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 40, սյունակ 1 Էջ 40
ԱՂՔԱՏ (-ի, -աց) «աղքատ, մուրացիկ, խեղճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leig- «պակասավոր, խեղճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(o)lika-)
թերեւս *(o)lika- նախաձեւից՝ *leig/k- «պակասավոր, խեղճ» արմատից։ Ավելի հավանական է բխեցնել *ln- «քաղցած, վատ» արմատից, որտեղից՝ աղձ «կարիք»։ Նախ՝ հնդեւրոպական *leig/k-ը, ամենայն հավանականությամբ, կապված է *el-k-, *el-g- (>հայ. աղկաղկ) արմատի հետ, երկրորդ՝ «աղքատ», «կարիքավոր» իմաստներն ավելի առաջնային են «խեղճ» փոխաբերական իմաստի համեմատությամբ, երրորդ՝ աղքատ-ի համար *oliko-ի դեպքում պետք է ենթադրել *աղիք սկզբնաձեւ, որ քիչ հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղքատանալ, աղքատութիւն, աղքատակցութիւն, աղքատ(ա)սիրութիւն, աղքատախնամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὀλίγος
«փոքր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 137
Տե՛ս նաեւ
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՌԵԼ (ուշ` աճ(ը)ռել) «իրար խառնել, շաղախել (ուշ` «տորորել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 142) կասկածով հնարավոր է համարում բխեցնել աճառ «օճառ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղաճառ, աճառել, աճռել, աճռկել, աճոտել, աճոտվել, աճռոտ(վ)ել, աճռճրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142