Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 406 բառահոդված (էջ 10/41)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍՏԱՉԱՔ «ծեծափայտ, ծեծի գաւազան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
պարսկերէնից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած (dasta-čōb աղաւաղվա՞ծ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 627
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍՏԱՐԱԿ «ոսկրածուծ (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 628) եզրակացնում է «ոսկրածուծ» իմաստը «Եւ այլք` ի ջերմ հողմոյ եւ ի ցրտոյ, որ մտաներ ի դաստարակ ոսկերացն նորա եւ չորացուցանէր զձեռսն» հատուածից, սակայն կարելի է հասկանալ «ձեռքի ե...»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԻԹԻՐ (դարիթբար, դարիթիար, դարիթիար(է), տարիթիարէ) «իշխանության դուռ (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հավանաբար միջին պարսկերեն բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՒ (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու) «չար միտք, չարամտություն, նենգություն, խարդախություն, դարանակալություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. dab- «խաբել»
փոխատու լեզու՝ պրթ. daβ «դավ, խաբեություն»
Հյուբշմանը եւ Աճառյանը բուն աղբյուրը չեն հավաստում, բայց համարում են իրանական փոխառություն (պարսկերենից):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւել, դաւանք, դաւումն, դաւադիր, դաւադրութիւն, ազգադաւ, եղբայրադաւ
Մատենագիտություն
H. AG 138, 438; Աճ. ՀԱԲ 641; Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՄԱՃ «կերակրատեսակ, մի բույս, որի տերեւներով տոլմա են փաթաթում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. tutmač
Մատենագիտություն
H. AG 264; Աճ. ՀԱԲ 644
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳՆԻ «դիրտ, մրուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ, փոշի, ծուխ, գոլորշի»
թրք. դեգ- «աղբ, թրիք, տղմուկերթ» համեմատությամբ։ cognates with *-m- suffix (fimus, dumblas) and *-l- suffix (dubli).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fimus
«գոմաղբ, աղբ. կեղտ» *-m- կազմիչով
լիտվ.
dumblas
«տղմ, տղմնում»
լատվ.
dubli
«տղմ. կեղտ» *-l- կազմիչով
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺԿԵՐՊ «տգեղ, տձեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *duškerp
Համեմատելի է հայերեն (<իրան.) դժ- եւ կերպ բաղադրիչների հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժկերպութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 142; Աճ. ՀԱԲ 663
Էջ 199, սյունակ 1 Էջ 199
ԴԻՄԱԿ «կերպարանք, դեմք, աչք. դիմակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēmak «կերպարանք, դեմք»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։ հմմտ. մ. պ. dēmak «կերպարանք, դեմք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակահանդես, դիմակավոր, դիմակավորել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 669
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՄՍ «այլակերպ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ձեւը հունական է, բայց հուն. δόμος-ը այլ իմաստ ունի՝ «տուն, բնակարան, շենք»
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՅԼ (ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) (դուլ, դօլ, դուդ) «ջրաման, դոյլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական աղբյուր
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dōl «ջրհոս (կենդանակերպ)»
փոխատու լեզու՝ պ. dōl «դոյլ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. daul-ā «դոյլ»
Իրանական dōl-ի աղբյուրը թերեւս ասորերենն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյլել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 678-679