Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 108 բառահոդված (էջ 10/11)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 686, սյունակ 1 Էջ 686
ՍՈԹ I «պինդ, կարծր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *saft
փոխատու լեզու՝ պրս. saft
Իրանական փոխառություն. հմմտ. մ. պ. *saft, պրս. saft
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սոթեալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 238
Էջ 696, սյունակ 1 Էջ 696
ՍՏՈ(Ր)ՓԱՅ «նվաստ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Եթե ճիշտ է ր-ով տարբերակը, ապա թերեւս առկա է ստոր-ով կազմության, եւ այդ դեպքում անհայտ է փայ-ը, եթե ր-ով տարբերակը հավելագրության արդյունք է, ապա, թերեւս, իրոք կապ կա ստոփա «ատել» բառահոդվածի հետ, ինչպես կարծում է ՀԲ-ի քննական տեքստի հրատարակիչը:- Ամալյան, ԲՀ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստո(ր)փայութիւն
Էջ 697, սյունակ 1 Էջ 697
ՍՏՐՈՒԿ «ստրուկ, գերված կամ գնված ծառա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *strug- «պինդ, կարծր, խիստ» (անմիջական նախաձեւ՝ *strug- *ter-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստրկութիւն, ստրկանալ, ստրկել, ստրկացուցանել, ստրկագին, ստրկածին, ստրկասէր, ստրկական, ստրկահոգի, ստրկամիտ, ստրկատէր, ստրկատիրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
անգլ.
struggle
«ջանք թափել, պայքարել»
Էջ 710, սյունակ 1 Էջ 710
ՎԷՄ (-ի, -աց) «վեմ, կարծր քար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. vēm «քար, ժայռ»
փոխատու լեզու՝ ավ. vaēmā «քարածերպ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վիմասալ, վիմահատ, վիմագրել, վիմասույզ, վիմաշէն, լեռնավէմ, վիմագիր, վիմագրութիւն, վիմատիպ
Մատենագիտություն
H. AG 247; Աճ. ՀԱԲ 236
Էջ 721, սյունակ 1 Էջ 721
ՏԱՊԱՐԶԱ (տապրիզատակ) ««մաքուր, կարծր» (տապարզի շաքար «շատ մաքուր եւ կարծր շաքար»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. tabarzad
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 375
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՐ «հեռավոր, օտար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *tar-
նախածանցի արժեքով (հուն. δια-, παρα-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարաշխարհիկ, տարադեմ, տարադիմիկ, տարակաց, տարագիր, տարաժամ, տարապայման, տարակարծ, տարապարտ, տարապարփակ, տարբերել, տարաձայնութիւն, տարօրինակ, տարափոխիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
tarō
«ընդ, միջով, այն կողմ»
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՐՐ (-եր, ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) (տառ) «նախաբաղադրիչ, նախանյութ, տարր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել»
արմատից, որից նաեւ տեռել, տրամ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տար(ե)րական, տարրապաշտ, տարրատր, տարրեղեն, տարրանալ, կարծրատարր, ողորկատարր, միատարր, մեծատարր, մերկատարր, անտարր, տառանալ, տառատիպ, տարերային, տարրարանություն, տարրագիտություն, տարրալուծել, տառակեր, տառացի, մեծատառ, փոքրատառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dar-
«բաժանել»
աւ.
darodar-
«ճեղքել»
կիմր.
darn
«կտոր, մաս»
Էջ 734, սյունակ 1 Էջ 734
ՏՈՐՐ «ճյուղ, խաղողի որթի թեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել» ձայնդարձային տարբերակ
տարր բառի ձայնդարձային տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տորրել, տորրանոց, կարծրատորր
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՐԱՄ «ամուր, պինդ, կարծր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dru- «փայտ» իմաստային զարգացմամբ
իմաստային զարգացմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրամանալ, տրամիկ, տրամիտ, տրամաբանութիւն, տրամագիծ, տրամադրել, տրամաչափ, տրամադիր, տրամադրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhruva
«հաստատուն, ապահով»
հուն.
δρούν
«ուժեղ» (Հեսիքիոս)
հ. անգլ.
trum
«հաստատուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 748, սյունակ 1 Էջ 748
ՈՒ(Ղ)Խ (-իյ, -ից) «հեղեղ, առատահոս ջուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. uihu- «դուրս հոսել, հեղեղել»
(Ղափանցյան, Ջահուկյան, Հարությունյան)։ Ավելի քիչ հավանական է Աճառյանի կարծիքը հյուսիսկովկասյան փոխառություն լինելու մասին
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 597