Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 96 բառահոդված (էջ 10/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 752, սյունակ 1 Էջ 752
ՈՒՌՆԱՅ (դուռնա՞յ, բուռնա՞յ) «մի թռչուն (կռունկ) (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թուրք. turna
ծագում է թուրք. turna ձեւից
Էջ 753, սյունակ 1 Էջ 753
ՈՒՐՈՅՆ (որոյն) «ուրոյն, առանձին, մեկուսի, «հեռու»»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *or-o- «խախուտ, նոսր, հեռու կանգնած, իրարից հեռանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-o-en-)
արմատից, որից նաեւ որոշ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուրոյնանալ, ուրոյնութիւն, ինքնուրոյն, իւրուրոյն, ուրոյնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐρήμος
«լքված, զատ, առանձին»
լիտվ.
irti
«քայքայվել, պատռվել»
Էջ 777, սյունակ 1 Էջ 777
ՔԱՌԱՍՈՒՆ (-ի) «քառասուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բնիկ հնդեւրոպական բառ, որի նախաձեւը ամբողջությամբ չի վերականգնվում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քառասնամեայ, քառասներորդ, քառասներ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
catvārinśát
պրս.
čahl
լատ.
quadrāgintā
գերմ.
vierzig
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556
Էջ 799, սյունակ 1 Էջ 799
ԱՍՏԱՆ (-(ա)ստան)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *stā- «կանգնել, դնել» *-no- ածանցով
փոխատու լեզու՝ իրան. *stān(a)-
Այսօրինակ կազմութիւններում -ստան-ը ծագում է իրան. *stān(a)- ածանցակերտից (հ.-ե. *stā- «կանգնել, դնել» արմատից` *-no- ածանցով). յաճախակի է իրանական փոխառութիւններում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամարաստան, այգեստան, անդաստան, հեռաստան, ձիաստան, ասպաստան, դաստաստան, շահ(ա)ստան, սակստան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 808, սյունակ 1 Էջ 808
-ԿՈՏ «դանդաղկոտ, ծիծաղկոտ, վախկոտ, ցատկոտ»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է -կ- ածականից եւ -ոտ ածանցից. ընդ որում կան -կ-ով եւ առանց -կ-ի տարբերակներ՝ նախանձկոտ-նախանձոտ. ավելի քիչ հավանական է -կ-ն դիտել որպես -ուկ-ի կամ -իկ-ի շեշտակորույս տարբերակը. թեեւ կան վաղվաղուկ-վաղվաղկոտ զուգահեռ ձեւերը, բայց դրանք եզակի են կանգնած՝ -կոտ-ով այլ բառերի համար -ուկ-ով կամ -իկ-ով տարբերակներ չեն հանդիպում (օրի-նակ՝ դանդաղկոտ-ի դեպքում չկան դանդաղուկ կամ դանդաղիկ տիպի ձեւեր):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղկոտ, ծիծաղկոտ, վախկոտ, ցատկոտ, նախանձկոտ, նախանձոտ
Էջ 811, սյունակ 1 Էջ 811
-ՈՒԿ II
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-u-g'- քիչ հաւանական վերականգնում
Ինչպէս -իկ²-ի դէպքում, կարելի էր ենթադրել իրական ծագում, բայց համապատասխան իրանական հակադրուող հիմքերը սակաւադէպ են` շնորհուկ, պարտուկ. աւելի հաւանական է ենթադրել հին -ու-ով հիմքերից -կ-ով այլ ձեւերի համաբանութեամբ տարածուած կազմութիւններ. քիչ հաւանական է -ուկ-ի համար վերականգնել հ.-ե. *-u-g'-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեղջուկ, հարցուկ, հեղուկ, ջերմուկ
Տե՛ս նաեւ