Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 308 բառահոդված (էջ 10/31)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 331, սյունակ 1 Էջ 331
ԽԻՆՁ I «գոգ, խորշ, անկյուն, ծոց. ծալք», խինձ «արգանդախորշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-d/t- «ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khintio-, *khindio-) տարբերակային ձեւերից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
chitti-
«ճեղքում»
հնդկ.
chidrá
«ճեղք, անցք»
լատ.
scindō
«ճեղքել»
լատ.
scissiō
«ճեղքում»
կիմր.
cwis
«ակոս» <*kēidtā
հ. իսլ.
hīt
«կաշեպարկ»
Էջ 331, սյունակ 1 Էջ 331
ԽԻՆՁ II «կաթնաբերիկ, անարմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրութիւն՝ խնձձեղէն (խնձձեղինոյ տակ)։ Թերեւս կապված է խինձ/ձ «գոգ, ծալք, խորշ, անկյուն, ծոց» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնձձեղէն
Էջ 334, սյունակ 1 Էջ 334
ԽՂՈՒՐՏ (խլուրտ-, խովրտ-, խլորտ-, խոլորտուրտ-) «ժխոր, աղմուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «կանչել, գոչել, աղմկել, հնչել» *k > *kh անցմամբ
Բաղադրություն՝ խողուրտին: Եթե կապ չունի խլիրտ արմատի հետ (հնարավոր է բաղադրություն), ապա թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *kel- «կանչել, գոչել, աղմկել, հնչել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խողուրտին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καλεω
«կանչել»
լատ.
calō
«կանչել, հրավիրել»
լատ.
clāmōr
«կանչ»
հ. անգլ.
hlowen
«գոչել, բղավել, մռնչալ»
հ. անգլ.
hlyn(n)
«հնչյուն, աղմուկ»
հ. իսլ.
hjala
«զրուցել, շաղակրատել»
Մատենագիտություն
Ջաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 115
Տե՛ս նաեւ
Էջ 335, սյունակ 1 Էջ 335
ԽՆԴ (խունդ) «խորդուբորդություն, անհարթություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)en(d)- «ճեղքել, ցրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khond) *khond > *խանդ > *խունդ
*khond > *խանդ > *խունդ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնդբունդ, խնդբուծակ, խնդբաձակ
Էջ 336, սյունակ 1 Էջ 336
ԽՆՉԵԼ (խնջել «խնչել, քիթը մաքրել») «խորդալ (խոզի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽՈՄ (-ի, -աց) (խոխում, խոհում, սխալմամբ` խոխումն` ԲՀ) «խոր ձոր, ձորձոր, առվամեջ, հոսանքի անցած տեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խեթ. hunhumarri «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
փոխատու լեզու՝ խեթ. hunhuan «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 386) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից (խումից), բայց հավաստի զուգահեռներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոմել, խորախոխոմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԿ (-ի, -աց) «միտք, խոհ, մտածող, խորհող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hōk «միտք, բնավորություն, տրամադրություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոկումն, խոկասեր, նախախոկումն, խոկալ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈՀ (-ի, -ից) (խահ, -ի, -ից, խոխ, խախ) «կերակուր, ուտելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *xva(r)h
փոխատու լեզու՝ ավ. xvarəθa
փոխատու լեզու՝ պ. xvāl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոհանոց, խոհավաճառ, խոհապետ, խոհագործն, խահարար, խահարարութիւն, խահամոր, խահագործել, խահագործութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 388
Տե՛ս նաեւ
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՀ(Ա)ԿԵՐ I «խոհարար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական xva(r)h(a)kar
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ xva(r)h(a)kar:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոհակերել, խոհակերոց, խոհ(ա)կերութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 387-388
Տե՛ս նաեւ
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՃՈՃ (խոճոպ՝ ԲՀ) «մտածմունք, խորհրդածություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hok
փոխատու լեզու՝ հայ. խոկ
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: (< իրան.) խոկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոճոճել