Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 750 բառահոդված (էջ 10/75)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՐ -ի, -աց «մայրահավերի ընտանիքի մի թռչուն` Bonasa»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kər- կամ *kr-)
բնաձայնական արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
karāyikā
«մի տեսակ կռունկ»
հուն.
κοραξ
լատ.
corvus
«ագռավ» ըստ Տերվիշյանի
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱ (ներկայի 1-ին դեմք՝ բամ) «խոսել, ասել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խոսել» *bhā- > բամ, bhā-ti- > բայ, *bhā-ni- > բան, *bhāsri > բառ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բայ, բայածական, աներկբայ, խաբեբայ, մակբայ, թերբայութիւն, բայական, բայակերտ, բայաձեւ, բայաբուն, բայարմատ, բայական, դերբայ, դերբայական, մակբայակերտ, բան, բանբեր, բանագետ, բանագնաց, բանադրել, բանախօսութիւն, բանաստեղծ, բանաքաղ, բանսարկու, բանել, այլաբանել, փառաբանել, ապարանել, մեծարբանել, դիմաբանել, ընդդիմաբանել, բանահիւսութիւն, բանասիրական, բանաստեղծական, բուսաբան, երկրաբան, երկրաբանութիւն, բութաբանութիւն, կենսաբան, կենսաբանութիւն, բառ, բառգիրք, բառակապ, բառացի, կիսաբառ, բարձրաբարբառ, երկբարբառ, մեծաբարբառ, բառագիտութիւն, բառարան, բառացանկ, բառացուցակ, բառախաղ, բառակազմութիւն, բառական, բառաքննութիւն, բարբառ, բարբառել, անբարբառ, բարբառագետ, բարբառագիտական, բամբաս-, բամբասանք, բամբասել, բամբասական, անբամբաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φαμέν
«ասել»
հուն.
φάτις
«լուր, խօսք, բայ»
հ. իռլ.
bōn
«խնդիրք»
Մատենագիտություն
H. AG 427-428; Աճ. ՀԱԲ 386; Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 109, սյունակ 1 Էջ 109
ԲԱԲԱՅ «բլուր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. baba «լեռ»
թերեւս կապուած է ուրարտ. baba «լեռ» բառի հետ:
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼ I (-ի, -ից) (բաղ) «մառախուղ, ադոտ, մթագույն, ամպ, ծխի քուլա, գիշեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փայլուն, սպիտակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բալածեւ, բաղածեւ, բալատեսիլ, բալուտ, բալեցուցանել, բալագույն, բալատեսակ, բալէշ, բալաձիգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhāla
«փայլ»
հուն.
φαλος
«փայլուն»
հայ.
բիլ
«բաց կապույտ»
գոթ.
bala
«դժգույն»
ռուս.
белый
«սպիտակ»
ռուս.
бельмо
«աչքի փառ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 118; Աճ. ՀԱԲ 383
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼ II «վարդազգի մի ծառի պտուղ` բալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. bālu
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բալենի, բալի, բալենուտ, բալուտ
Մատենագիտություն
H. AG 263; Աճ. ՀԱԲ 382
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼՂՈՒՆՋ «մլուկ, փայտոջիլ, թախտաբիթի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. baγlinja
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼՈՒՏ «կաղին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ballūt
Հմմտ. շահպալուտ
Մատենագիտություն
H. AG 263; Աճ. ՀԱԲ 389
Էջ 113, սյունակ 1 Էջ 113
ԲԱԿ (-ի, -աց) «տան բակ, գավիթ, փարախ, արեգակի կամ լուսնի ծիր, արեւագունդ, միջաստղային տարածություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. baki «փարախ»
սակայն պարզ չէ սրա հարաբերութիւնը վրաց. baga «մսուր», ճան. boga «փարախ» բառերի հետ, որոնք պատկանում են վրացականյան *baga արմատին: Քիչ հաւանական է բառի հնդեւրոպական ծագումը (*bhag- «բաժին հանել» եւ *bhe(n)g- (> հայ. բեկ-անել) արմատները իմաստով հեռու են):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բակաձեւ, բականել, բակարգել, ներբակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
baga
«մսուր»
ճան.
boga
«փարախ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Էջ 114, սյունակ 1 Էջ 114
ԲԱՂԱՆԻՔ (-եաց) «բաղնիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βαλανεῖον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղանապան, բաղանապետ, բաղանաւոր, բաղանէպան, բաղնեպան, բաղնեպան, բաղնելուայ
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 396
Էջ 115, սյունակ 1 Էջ 115
ԲԱՂՁ (-ի, -ից) «իղձ, փափագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhelg'h)
եթե Պետերսոնը (Ar. u Arm. Stud., 128) ճիշտ է համեմատում օս. bālun «ցանկանալ, ձգտել» ու լիտվ. balvas «նուէր» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *bhel- արմատը (*bhelg'h > բաղձ)։ իրանագետ Աբաեւը հակված է օսական ձեւը հանգեցնելու հնդեւրոպական *vel- «ցանկանալ» արմատին՝ ենթադրելով իրան. v>ou. b անսովոր անցում (v-ի ուժեղացում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղձանալ, բաղձանք, բաղձալի, բազմաբաղձ, բազմաբաղձիկ, երեքբաղձեան, մեծաբաղձ, հայրենաբաղձութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
bālun
«ցանկանալ, ձգտել»
լիտվ.
balvas
«նուէր»
Մատենագիտություն
Ar. u Arm. Stud. 128; Աբաեւ, ИЭСОЯ 248