Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 250 բառահոդված (էջ 10/25)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԹ I «խոթում, խայթում, խեթ, ծուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ktoth-)
*(s)k(h)ai-t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» արմատի կողքին, որտեղից՝ հայ. խայթ, խիթ, խեթ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոթել, խոթմոթել, մոթխոթել, խոթոտել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 337, սյունակ 1 Էջ 337
ԽՈԹ II «ծովային մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ խոթ- (խոթել) արմատի հետ (կտուցի համար ասված)։
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈ(Ղ)ԽՈՂԵԼ (խոխոխել) «խողխողել, սպանել, մորթել, չարաչար սպանել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել» *k>*kh անցմամբ՝ որպես կրկնավոր կազմություն
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «խփել, կտրել»
փոխատու լեզու՝ խեթ. hulhuliia «կռվում սպանել»
Թերեւս փոխառութիւն՝ խեթ. hulhuliia «կռվում սպանել»։ - Ջահ. ՀԼՊ 314։ Ավելի քիչ հաւանական է անմիջապէս բխեցնել հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (հմմտ. նաեւ *kel- «խփել. կտրել») *k>*kh անցմամբ՝ որպէս կրկնաւոր կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խողխողումն, խողխողիչ, սրախողխող, սրախողխողել, բազմախողխող, կիսախողխող, նորախողխող
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆՃ «կապ, խրաց, կոշկաթել»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 345, սյունակ 1 Էջ 345
ԽՈՐՇԱԹԵԼ (խոճթել, խոչթել, խոշել) ««քարոզել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Էջ 346, սյունակ 1 Էջ 346
ԽՈՑ (ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) «խոց, վերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khai-t- «խփել, հրել, խոթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khot-sk`) այլ ձայնավորումով, ինչպես խոթ բառում
արմատի կողքին՝ այլ ձայնավորումով, ինչպես խոթ բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոցել, խոցահարել, խոցոտել, խոստել, խոցոտիչ, խոցոտումն, խոցտուկ, ծածկախոց, ծածկախոյց, լերդախոց, չարախոց, սրախոց, գեղարդնախոց, ջրխոց, տիգախոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խայթ
հայ.
խեթ
հայ.
խիթ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 147
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒՂ I (հիտղ), -ի, ուշ՝ -ոյ «հյուղ, տնակ, խրճիթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)eu- «ծածկել, փաթաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-lo-)
«ծածկել, փաթաթել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խղատեղի, խղիկ, հյուղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
cūl
«անկյուն, թաքստոց»
հ. իսլ.
skjol
«ապաստան, թաքստոց»
հ. ֆրիզ.
skūl
«հյուղ, խրճիթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 416
Տե՛ս նաեւ
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒՂ II (մառախուղ «մեգ, մշուշ» բառում)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)eu- «ծածկել, փաթաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-lo-)
«ծածկել, փաթաթել» արմատից, որտեղից՝ հայ. խուղ: Հայ. մառախուղ բառը բուն նշանակում է «մշուշապատ, մշուշածածկ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
obscūrus
«մութ, խավար» «ծածկված»
հ. անգլ.
scio
«ամպ»
հ. իսլ.
skumi
«մթնշաղ»
հնտ.
—
«կիսախավար, կիսամութ»
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒԴԹԵԼ (խուժթել) «քա(ր)շել» (բհ.)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ծագմամբ նույնն է խուժել բայի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 348, սյունակ 1 Էջ 348
ԽՈՒՃԵԼ «լկել, նեղել, չարչարել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keud- «նետել, հալածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kheud(i)-) *k>*kh անցումով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
cōdati, cōdáyati
«քշում է, մղում է»
հ. իսլ.
skjota
հ. անգլ.
scēotan
«նետել, հրել»
հ. վ. գ. բ.
hutzen
«քշել, հալածել, հրել»
ռուս.
кидать
«նետել»
Տե՛ս նաեւ