Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1998 բառահոդված (էջ 10/200)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 47, սյունակ 1 Էջ 47
ԱՍՈՔ ««մեղմ» (ուշ՝ եփում, մարսում)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա լատ. amō, -are «սիրել, շնորհակալ լինել, գոհ լինել», amicus, «բարեկամ» amoenus «հիանալի, հաճելի», մ. վ. գ. ammen «սպասել, սպասարկել, խնամել» բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամոքախառն, ամոքումն, դժվարամոքելի, դյուրամոքելի, ամոքումն, ամոքանք, ամոքաբար
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳ (-ու, -ոյ) «առաւօտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-ō- կամ *ai-gh-) տարբեր աճականներով
տարբեր աճականներով: Ավելի քիչ հաւանական է կապը *aus- «լուսաւորել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայգ, գայգապաշտաւն, գայգացնոր, գայգութիւն, այգալաց, այգոգ-ք, այգաստեղ, այգանամ, այգենամ, այգուց, այգանող, այգորեմ, այգետրեմ, յայգորեմ, ազետրեմ, այգաբաց, այգամուտ, այգանվագ, գայգալոյս, գայգահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
*ayarə
«օր»
գոթ.
air
«վաղ»
հուն.
αἴνω
«այրել»
հուն.
αἴθων
«բոցավառ, փայլուն, շողշողուն»
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳԻ (-եաց) «խաղողի այգի, ուշ` ընդհանրապես այգի, խաղողի որթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ei- «կարմրավուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *oiui-iā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այգեգործ, այգեստան, այգեկութ, այգաւէտ, այգածաղիկ, այգորդ, այգեպան, այգետեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οἴη
«ասորենի, անձնի»
լատ.
ūva
«խաղողի ողկոյզ, խաղող»
հ. վ. գ.
īwa
«դեղձի, կարմրածառ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166; Pok. 297
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԻԶՈՆ (այեզոմն, այգոյն, սխալմամբ` այեզտոն) «լվադեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀείζωον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԾ (-ի, -ից, հգն. այծիք (այծի, -եաց)) «այծ կենդանի»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այծեամն, Այծեմնիկ, այծենի, այծեաց, յայծ(ա)քաղ, էշայծեամն, այծենական, այծացած, այծամարդ, այծեղջիւր, այծառ, այծար, ածաղ, քարայծ, այծկիր, այծաղիաց
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՅՐ II (-ի, -ից) «քարայր, քարանձավ, ավերակ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ant- «այր, քարայր» (անմիջական նախաձեւ՝ *antrio-` *antrom-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարայր, Ուրբաթայրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άντρον
«այր, քարայր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 50
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՆԱԳԱՆՈՍ (-ի, -աց) (անագնովս, անագան) «եկեղեցական գրակարդաց» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άναγνώστης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱԼՈՒԹ «ընձուղտ» (ըստ ս. գրքի հուն. բնագրի), «եղնիկ» (ըստ Համշենի բրբ.), «մի բույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՂԱՅՏ «գարշ կամ աղտեղի» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 179) ուղղում է անաղարտ, բայց Ամալյանը (ԲՀ 347) ժխտում է՝ ենթադրելով անուղղայ բանի սխալագրություն՝ ըստ սրա որոշ բացատրությունների՝ («անզեղջ, կամ գարշ, կամ անհաւան կամ աղտեղի»)
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 179; ԲՀ 347
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՂԱՓ «եկեղեցական մի հագուստ (աղարողոն) կամ հագուստի պարագա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀνάλαβος
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναβολαιον
ἀναβολαιον > աղարողոն՝ աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179