Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 128 բառահոդված (էջ 10/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 491, սյունակ 1 Էջ 491
ՃԱՐՏՈՒԿ «բծաւոր սպիտակ գոյն ունեցող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *čartuk
փոխատու լեզու՝ պրս. čarda
հմմտ. մ. պ. *čartuk, պրս. čarda:
Մատենագիտություն
H. AG 189; Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 493, սյունակ 1 Էջ 493
ՃԻՂՄ «մատղաշ, դեռատի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճղճիմ, ճղճմագոյն, ճղճմիլ
Էջ 499, սյունակ 1 Էջ 499
ՄԱԳՈՅՆ «քեւ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂՁ (-ոյ, -ի, -ից) «մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-) որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել, մաղձայոյզ, մաղձախառն, մաղձութիւն, բազմամաղձ, մաղձոտ, մելամաղձիկ, մելամաղձոտ, մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723; Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՐ III «մթություն, խավար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mrio- կամ *morio-) թերեւս կապված կամ բաղարկված է *mer- «սեւացնել, մթագույն, կեղտոտ բիծ» արմատի հետ
(ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ «մայր մտնել», դարձվածքներում՝ ժողովրդական ստուգաբանությամբ վերաիմաստավորված որպես մայր «մայրիկ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեւմայր, արեւմարք, մարիլ, անմար, մարմրիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
мара
«մառախուղ, մշուշ»
հ. սլավ.
mryj
«մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ.
merknotí
«մթնել»
ռուս.
меркнуть
«աղոտանալ, մարել, մթնել, խավարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 507, սյունակ 1 Էջ 507
ՄԱՆԳՈՅՆ «ոսոխ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒՇԱԿ (-ի, -աց) (մանիշակ, մանեմշակ) «մանուշակ (ծաղիկ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. vanafsak
փոխատու լեզու՝ ասոր. maniškā
այստեղից մանիշկա ձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանիշակագոյն, մանուշակաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 191, 311; Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 510, սյունակ 1 Էջ 510
ՄԱՌ IV (բ. մար) «գինու կամ քացախի փառ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մութ գույն, սեւ, կեղտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-s-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μόρνον
«կեղտոտ»
Էջ 523, սյունակ 1 Էջ 523
ՄԵՌ- «մահ, մեռնելը, վախճան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մահ, մեռնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեռանիլ, մեռելագոյն, անմեռ, վաղամեռիկ, մեռեալ, կիսամեռ, սուտամեռուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mərǝta
«մեռած»
պրս.
mīrad
«մեռնել»
ռուս.
смерть
«մահ»
Մատենագիտություն
H. AG 473; Աճ. ՀԱԲ 304; Ջահ. ՀԼՊ 181
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԵՍ (մողեզ, մոդիզ, մոսղես, մուզեզ, մուղիզ, մուղուզ, մայլաղեզ) «մողես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել, փշուր; գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող)» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-, *mol-)
կամ համեմատւում է յատկապէս *mel- «մանրել, փշրել, փշուր» արմատից ծագող հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր», հայ. մլուկ բառերի (Pok. IEW), կամ միեւնոյն գ. բառերի հետ միասին գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող) *mel-, *mol- արմատի հետ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 342) փոխառեալ է համարում մ. պ. մի ձեւից՝ նկատի ունենալով պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես» բառ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
moll, molle
«սալամանդր»
հայ.
մլուկ
պ.
mālūs (mālōs)
«կանաչ մողես»
Մատենագիտություն
Pok. IEW None; Աճ. ՀԱԲ 342