Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 175 բառահոդված (էջ 10/18)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԷՆԳՐԻՍ «գարի» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κέγχρος «կորեկ»
Էջ 408, սյունակ 1 Էջ 408
ԿԼԱՓՆ ((բրբ. կլափ՝ կլափին անել, կլափին տալ), կլափել, կլամ) «կզակ», «բերանը բացուխուփ անել», «բերանը բաց անել», «կոկորդի բերան» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gleb(h)-)
Կարծես թե զուգահեռ ունի ն. գ. klaffen «բաց լինել» բայի մէջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի աճականով *gleb(h)- հիմքից (այս դէպքում կլամ ձեւը պիտի գար *gləm(bh)-ից), բայց հայերենում *g-ն *l-ից առաջ պիտի ընկնէր, եթէ չենթադրենք *gĕləm(bh) նախաձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. գ.
klaffen
«բաց լինել»
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԼՈԶՏՐ (բ. կլզտրուկ, կլստրիկ) ««աչքի կոպի գարեհատիկ, գարուկ» (այլեւ՝ բրբ. կլստրիկ «ծիլիկ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վել), կլոր բան, գունդ»
պատկերավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վել), կլոր բան, գունդ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. անգլ.
colk(e)
«խնձորի կորիզ»
ռուս.
глаз
«աչք»
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՃԱՅ (կոճէ) «սեղմիչ, նվագարանի ստեղն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կոճ բառի ածանցյալն է։
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐԿՈՏ «կորկոտ, թեփահանված եւ ծեծված ցորեն կամ գարի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gred- «քերել, քերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gogrod-)
որ ներկայացվում է միայն ալբաներենով եւ գերմանականով (ալբանա-գերմանական զուգաբանություն)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650-651) նույնպիսի *grod- արմատ ենթադրում է *ghreu- «շփել, տրորել» արմատի *-d-ով աճած ձեւերի հիման վրա` ենթադրելով *gh-ի դիմաց *g- (բայց այս դեպքում դուրս են ընկնում գերմանական զուգահեռները եւ առանց *-d ածականի ձեւերը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորկոտապուր, գարեկորկոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
gerrusε
«քերոց»
հ. շվեդ.
kratta
«քերել, ճանկռել»
գ.
krutzen
«քերել, քերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 650-651
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՌԳՊԵՏ (կոգպետ) «արհեստավորապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. karāgpat
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գարիիկապետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672
Տե՛ս նաեւ
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՑ (-ի, -ից) «հաց, կերակուր, ճաշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *peku- «եփել, թխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *poku-ti-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հացակից, հացամոլ, հացատար, հացարարոց, հացարարութիւն, հացերեց, հացեփեաց, հացկատակ, հացամեծար, գարեհաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pakti-
«եփում, եփված կերակուր»
լատ.
pektas
«տապակած, խորոված»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 798; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԵԳ (ուշ՝ հեք), -ի, -ից, ուշ նաեւ՝ -ոյ «վանկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. heyā-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեգել, կիսահեգել, հեգարան
Մատենագիտություն
H. AG 309; Աճ. ՀԱԲ 73
Տե՛ս նաեւ
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՏ (-ոյ) «հոտ, բույր, հետք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *od- «հոտ արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոտիլ, հոտարան, հոտեղ, հոտեան, հոտոտիլ, հոտոտելիք, անուշահոտ, չարահոտ, դիահոտ, դառնահոտ, գիշահոտ, գարշահոտ, հոտառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
όδμή
լիտվ.
uodù
«հոտ արձակել»
լատ.
odor
«հոտ»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 118
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՐՄԱՅ «մանյակ, մարգարտաշարք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. όρμος
Մատենագիտություն
H. AG 361; Աճ. ՀԱԲ 120