Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐՇ
I
-ի, -իւ, -ից
«փոս, ծակ, խորութիւն, ծովածոց, անկիւն, զգեստի ծալք, երեսի կնճիռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-)
*-s աճականով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *khor-s-` *(s)ker- «կտրել» արմատից, որտեղից՝ բերել, քորել, այլեւ, թերեւս, խոր. հմմտ. *-s աճականով՝ հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ., կիմր. corr «հիւծուած, բզուկային», բոխ. Ա kárst, Բ kārst «կտրել, անջատել, քայքայել», խեթ. korš «կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել». իմաստներով մօտ են՝ հ. իռլ. skard «քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ», skor «քարթ, ճեղք», հ. սլաւ. červo «որովայն, փոր, արգանդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորշակնեալ,
խորշաբաղ,
խորշխորշան,
խորշեղէն,
վեցախորշ,
ծովախորշ,
խորշոմ,
խորշոմերես,
խորշոմիլ,
խորշիլ,
անխորշ,
խորշանք,
խորշումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κορσοω
«խուզել»
մ. իռլ., կիմր.
corr
«հիւծուած, բզուկային»
բոխ. Ա
kárst
«կտրել, անջատել, քայքայել»
բոխ. Բ
kārst
«կտրել, անջատել, քայքայել»
խեթ.
korš
«կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել»
հ. իռլ.
skard
«քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ»
հ. իռլ.
skor
«քարթ, ճեղք»
հ. սլաւ.
červo
«որովայն, փոր, արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 352, սյունակ 1
ԽՈՍԱՓՈՒԼ
«գանձապահ, ոսկեպահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χρυσοφύλαξ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏՈՒՏ
I
«մագանման լեզվապտեր, բծեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
խստուտ(իկ)-ի հնչյունափոխված ձեւը. հմմտ. խստուտի ծաղիկ = խստուտիկ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 357, սյունակ 1
ԾԱԲԼԻ
(ծապլի, ծաքիլ, ծապռի)
«շագանակ»
(բրբ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. cabli
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵԾ
«ծեծ, գան, թեփահանում»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eg-
Աճառյանի վերականգնումը
փոխատու լեզու՝ վրացերեն seca
«ծեծում, թեփահանում»
Քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. հնդկ. jājā «կռվող, պայքարող», jājati «կռվում է, պայքարում է» ձեւերի հետ եւ հնդեւրոպական *g'eg- արմատի վերականգնումը, ինչպես անում է Աճ. (ՀԱԲ 2, 451)՝ ըստ Շեֆտելովիցի (չկա Pok. IEW եւ Mayrhofer KEWA)։ Բխեցնել քարթվելական (վրացերեն) աղբյուրից` seca «ծեծում, թեփահանում», եթե գոյութիւն չունի համատիպ արմատների հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծեծել,
բրաձեծ,
գանաձեծ,
բրաձեծ,
կարկտաձեծ,
ճիւնաձեծ,
ողորաձեծ,
ծեծած,
ծեծան,
ծեծիչ,
ծեծիկ,
ծեծկանք,
ծեծկել,
ծեծկռիչ,
ծեծվռտիչ,
ծեծքել,
ծեծփայտ,
ծեծքար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451;
Pok. IEW None;
Mayrhofer KEWA None
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՆԳՈՐԾ
(ծագործ)
««խորշ» (ԲՀ. իմա՛ «արգանդ. ծնագործարան»)»
Ստուգաբանություն ()
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 464
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՈՄ
(ուշ՝ -ոյ)
«պաս (պահք), պասի (պահքի) տեսակ (օրը մեկ անգամ ուտելը)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. sōm(ā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծոմել,
ծոմական,
ծոմապահք,
ծոմապահություն,
ծոմագան
Մատենագիտություն
H. AG 306;
Աճ. ՀԱԲ 467
Էջ 381, սյունակ 1
ԿԱՅՏՈ
«տագնապ, նեղութիւն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *g"ei-
«գանգատվել, ողբալ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հուլ.
kwīda
«տագնապ»
հ. անգլ.
cwīdan
«գանգատվել, տրտնջալ»
Էջ 386, սյունակ 1
ԿԱՌԱՓՆ
-ին, -ունք, -անց (կառափ-)
«գլուխ, գանգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ger-p(h))
-ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից՝ -ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառափնատել,
կառափնիչ,
նրբակառափն,
կառափել,
կառափետող,
կառափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
garbis
«լեռ»
(*gerb->)
հ. հնդկ.
grapsa
«փունջ, խուրձ»
(*gerbh>)
Էջ 387, սյունակ 1
ԿԱՍԿ
II
«շագանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ստեղծվել է կասկ եւ կաստանայ բառերի խառնուրդով (շփոթությամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կասկենի
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։