Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 100 բառահոդված (էջ 10/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 694, սյունակ 1 Էջ 694
ՍՏԵՂՆ (-ան, -ունք, -անց) «ցողուն, ծիլ, բողբոջ, շերտ, ծխի սյուն, մաս, հատված, ստեղն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *stel- «դնել, կանգնեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *stel-no-(n)-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստեղնիկ, ստեղնաւոր, ստեղնածիգ, ստեղնաշիտակ, ստեղնաչափութիւն, ստեղի, բիւրաստեղն, գեղեցկաստեղն, ստեղնաշար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στάλιξ
«սյուն»
հ. վ. գ.
stollo
«նեցուկ, պատվանդան»
Մատենագիտություն
H. AG 492; Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 696, սյունակ 1 Էջ 696
ՍՏՈՐՈՎԵՆԻ (ստրոփողոն, ստրոբողոն) «սոճի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. στρόβιλος
Մատենագիտություն
H. AG 279
Էջ 720, սյունակ 1 Էջ 720
ՏԱՇՏԱԿ -ի, -աց «գավաթ, բաժակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *taštak
փոխատու լեզու՝ պ. tašta
Ամբողջական փոխառություն իրանականից
Մատենագիտություն
H. AG 252; Աճ. ՀԱԲ 371
Էջ 737, սյունակ 1 Էջ 737
ՏՐԻԲՈՂՈՍ «տատասկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. τρίβολος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 436
Էջ 742, սյունակ 1 Էջ 742
ՑԱՆԾ- «մասամբ կամ ամբողջական»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
սրանից են ցանծատոր «քրքում», ցանծուկ «սպանախ», ցանծուկ «մի բույս»։ թերեւս ցանած ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցանծատոր, ցանծուկ, ցանծուկ
Էջ 758, սյունակ 1 Էջ 758
ՓԱՊՈՒ «ծառի նորաբողբոջ տերեւ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ բառ:
Էջ 777, սյունակ 1 Էջ 777
ՔԱՌԱՍՈՒՆ (-ի) «քառասուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բնիկ հնդեւրոպական բառ, որի նախաձեւը ամբողջությամբ չի վերականգնվում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քառասնամեայ, քառասներորդ, քառասներ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
catvārinśát
պրս.
čahl
լատ.
quadrāgintā
գերմ.
vierzig
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԳԱՆ «աստուածագան, զարմանագան, սրբագան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. zan «տեսակ»
Կազմված է -ա- հոդակապից եւ բուն -զան բաղադրիչից, որ իրանական ծագում ունի (zan «տեսակ»)։ բազմազան, հրաշազան բառերը կամ ամբողջովին իրանական փոխառություններ են, կամ բազում, հրաշ իրանական փոխառություններից -զան-ով հայկական կազմություններ։ -զան-ը դերանվանական հիմքերի հետ կազմում է, այսպես կոչված, կցական բարդություններ, այլեւ հանդես է գալիս կրկնությամբ՝ զանազան։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածագան, զարմանագան, սրբագան, բազմազան, հրաշազան, բազում, հրաշ, հիզան, որզան, զանազան
Էջ 803, սյունակ 1 Էջ 803
-ԵԱՆ I
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ti- (անմիջական նախաձեւ՝ *-tiyn- կամ *-tiHn-)
Համընկնում է -ունդ, -իստ, -ուստ ածանցներով վերջացող բառերի սեռական-տրականի վերջաւորութեան հետ, որ պարունակում է հ.-ե. *-ti- եւ *-n/n- հիմքային տարրերը՝ *-tiyn- կամ *-tiHn- > -տ/թ/դեան. այս դէպքում -եան-ի համար պէտք է ենթադրել *-iyn- կամ *-iHn- > -եան զարգացումը. պէտք է ենթադրել, որ հետագայում վերջնավանկային *-i-ի անկմամբ -եան-ն ընկալվել է որպէս ինքնուրոյն ածանց եւ տարածվել սկզբնապէս *-i- չպարունակող բառերի վրայ. ածանցի ծագման ընթացքը լավ երեւում է արդ (<*rti-) -արդի եւ արդեան ձեւերի համեմատությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւօտեան, աստուածեան, երեքեան, եայկեան, ներբողեան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 811, սյունակ 1 Էջ 811
-ՈՒԿ I
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-kon- (անմիջական նախաձեւ՝ *-u-kon-) նախորդող *-u- հիմքակազմ տարրով
Ինչպէս -իկ-ը (տե՛ս), ծագում է հնդեւրոպական *-kon- բաղադրեալ ածանցից` նախորդող *-u- հիմքակազմ տարրով (հմմտ. մանուկ-մանր, սեռ.-տր. մանու). Այս նոյն -ուկ-ն է արդեօք, որ համաբանութեամբ տարածուել է բուսանունների վրայ` ժախուկ, կանեփուկ, հաճարուկ, մեղրուկ, քնարուկ. բողկուկ-ի դէպքում -ուկ-ն ակնյայտօրէն փոքրացուցիչ-փաղաքշական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրուկ, այրիկ, ծիծառնուկ, մժղուկ, պուտուկ, պտուկ, ժախուկ, կանեփուկ, հաճարուկ, մեղրուկ, քնարուկ, բողկուկ
Տե՛ս նաեւ