Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 871 բառահոդված (էջ 10/88)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ (աւգոստոս) «տուռդի ստացուած» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αύγουστος
փոխատու լեզու՝ լատ. augustus «սուրբ, վեհափառ, բարձր»
բառի տառադարձումն է՝ աղավաղված կամ սխալ բացատրությամբ:
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԳՈՒՏ (-ի, -ից) «շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. abigūt
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել, աւգտակար, աւգտածարաւ, աւգտակարիլ, աւգտակարապէս, անաւգուտ, անաւգտակար, կենցաղաւգուտ, հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4; Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴ I (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «կոշիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ou-dh-) *-dh- ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդածետութիւն, աւդագործ, աւդափառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
aoθra
««կոշիկ»»
լիտվ.
aũti
««կոշիկ կրել»»
ռուս.
об-увь
««կոշիկ»»
Մատենագիտություն
H. AG 411 (կասկածով); Աճ. ՀԱԲ 607
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԴ II (-ոյ) «օդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-dh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդաբան, աւդախաղաց, աւդամուտ, աւդընկալ, աւդապարիկ, աւդանցք, աւդափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀημι
««փչել»»
ավ.
ao-ta
««ցուրտ»»
հ. հնդկ.
vāti
««փչել»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՆ III (օն) «մի չափ (ձիթենու հաստութեան)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆրանս. aune
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 614
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՇ I (օշ) «երանի, երանի թէ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «սիրել, ցանկանալ, նպաստել» *-sk ածանցի *-skh տարբերակով (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ávas
«նպաստում, ուրախութիւն, ցանկութիւն, պահանջ»
աւ.
avah
«օգնութիւն»
հայ.
աւիւն
լատ.
aveō
«փափագել»
հ. լիտվ.
austi
«թարմանալ, կազդուրվել» թերեւս նաեւ
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՇԻՆԴ
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԻՈՐԴ (ուշ՝ -ի, -աց) (օրիորդ, որիորդ, ուրւորդ) «կոյս աղջիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pō- «փոքր զաւակ, ձագ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōu-) աւր- արմատը
Թերեւս բաղադրութիւն աւր- (հնդեւրոպական *pōu- «փոքր զաւակ, ձագ» արմատից. հմմտ. հուն. παῦρος, լատ. parvus «փոքր») եւ -որդ (=որդի) բաղադրիչներով։ Ավելի քիչ հավանական է աւր-ը բխեցնել ուրարտ. euri «տեր» բառից (Ղափանցյան)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրիորդութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παῦρος
«փոքր»
լատ.
parvus
«փոքր»
Էջ 105, սյունակ 1 Էջ 105
ԱՓՐԱՆՏ (օֆրանք, օֆռանդ, ռֆրանք) «եկեղեցուն տրված նվեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. ֆրանս. ofrende
Մատենագիտություն
H. AG 390; Աճ. ՀԱԲ 621
Էջ 105, սյունակ 1 Էջ 105
ԱՓ (-ոյ) «ձեռքի ափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ap- «բռնել, վերցնել, հասնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aph-) տարբերակից
ըստ Պետերսենի. անհավաստի են համարում Մեյեն եւ Աճառյանը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ափաչափ, ափալոք, ափիկ, ափկից, ափցի, ափլափել, ափլեզ, ափնիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άφή
«շոշափում, բռնում, բռնելը»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363