Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 400 բառահոդված (էջ 10/40)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 170, սյունակ 1 Էջ 170
ԳՈՒԳԱԶ «անկանոն զորք, զորքի ամբոխ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՆ I «ջանք, ճիգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uon- «ձգտել, ցանկանալ, ձեռք բերել, հաղթել»
Բաղադրութիւն՝ գունատր: Բնիկ հնդեւրոպական՝ *uon- «ձգտել, ցանկանալ, ձեռք բերել, հաղթել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունատր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vanati
«ցանկանում է, սիրում է, ձեռք է բերում, հաղթում է»
լատ.
vēnor
«որս անել, որսալ, ձգտել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՇ I (գուշպ) ««ծերպ» (ԲՀ՝ «ծերպ կամ խան»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. guš «անկիւն, մեկուսի տեղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՇԱԿ II «աղեղի մաս (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. իրան. gōšak «անկիւն»
թերեւս մ. իրան. gōšak «անկիւն» բառն է կամ նրա մի առումը
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՀՃ (-ի, -աց, -ից) (գոռհ, գոհի, գոեխ) «փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ, գռեհի-ք, գռեհկութիւն, գռեհկաբար
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԱՒ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ու) «գրաւ, կանխավճար, ապացոյց, նշան, փրկանք, գրազ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. graw
փոխատու լեզու՝ ավ. girav
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. graw, ավ. girav։ Թերեւս խառնվել է բուն հայերեն՝ հնդեւրոպական *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել» արմատից բխող հայերեն ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրաւել, գրաւումն, գրաւական, գրաւահարկ, գրաւաթափ, դիմագրաւել, միջագրաւ, գրաւիչ, գրաւչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 131; Աճ. ՀԱԲ 604
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԳԼԻ (-ի, -աց) (գրջլի) «հին, մաշված շոր, զգեստ, ցնցոտի, քուրջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պատռել, ճանկռել, քերծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēr-k-liio- (՞))
հ.-ե. արմատ՝ *uer-k- «պատռել, ճանկռել, քերծել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uer- *uer-k- «պատռել, ճանկռել, քերծել» արմատից՝ *uēr-k-liio- (՞) > գրգլի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգլեակ, գլգլեկ, գլգլայ, գլգլեն, գլգլի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρακος (φρακος)
«ցնցոտի, քուրջ, հին շոր, կնճիռ, ծալքեր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 177, սյունակ 1 Էջ 177
ԳՐԵԱՅ (գրէ, գռէ) «կռունկ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «բնաձայնական արմատ»
բնաձայնական կազմություն` անկախ բնույթի, կամ հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատից: Հազիվ թե, փոխառություն լինի հուն. γερανος կամ γερην «կռունկ» (ըստ Հեսիքիոսի բառարանի) բառերից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γερανος
«կռունկ»
հուն.
γερην
«կռունկ»
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀԱՆԱԿ (դահակն) «թանկագին քար՝ հասպիս, մալախիտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. dahāna (dah(a)na)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դահանեկայ
Մատենագիտություն
H. AG 133; Աճ. ՀԱԲ 614
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՆԳԱՍՏԵԼ (դանկատել, դանգել) ««ծաղրել, արհամարհել» (ԲՀ՝ «ծանակել, այպանել» եւ «արհամարհել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhen- «խփել, ծեծել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhngh-) *-gh- աճականով
հայ-գերմանական զուգաբանություն՝ հայերենում իմաստային յուրահատուկ զարգացմամբ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
danga
«ծեծել»
հ. շվեդ.
dinugn
«խփել»
հ. անգլ.
dangan
«խփել, բախել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None