Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 164 բառահոդված (էջ 10/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ I «խայթոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gidio- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geid-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 586) միացնում է կիճ-ի հետ, բայց Պոկոռնին տարբերում է *geig-՛ եւ *geid- արմատները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճել, կճան, կճատոր, կճիկ, կճիշ, կճի, կճմթել, կմճթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կետ
«կետ»
հայ.
կետ
«իշամեղու»
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
kitilōn
հ. վ. գ.
kizzilon
«խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124; ՀԱԲ 586
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ III (կինճ՞) «քարի ծերպ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա հնդեւրոպական *geid- «ծակել, խայթել, խուտուտ ածել» արմատի հետ, որից՝ կիճ «խայթոց» (*gidio-)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 406, սյունակ 1 Էջ 406
-ԿԻՏ «?»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-) ձայնդարձ
ձայնդարձով կապված է կետ բառի հետ եւ ծագում է հնդեւրոպական *gid- ձեւից՝ *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականակիտ
Էջ 408, սյունակ 1 Էջ 408
ԿԻՍ -ի, -ից «կախարդ, կախարդանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *keu- «ուշադրութիւն դարձնել, նկատել, լսել»
Համեմատութիւնը հուն. γόης «կախարդ» բառի հետ (ՆՀԲ) կասկածելի է ձայնաւորման պատճառով. հուն. բառը ծագում է հնդեւրոպական *gou- «գոռալ, կանչել» արմատից եւ չունի -e- ձայնաւորում, որպէսզի տար կիս (*gēuk > կիս): Հնարաւոր է բառի իրանեան ծագումը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γόης
«կախարդ» կասկածելի է
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԻ «արտի առու, փոքր ջրանցք, ակոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘeriio-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 648) կասկածելի է համարում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γυρός
«կլոր, ուռուցիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397; Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԻԶ I (-ոյ) «կորիզ, կուտ, ուռուցք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված)
արմատից՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված (ըստ Լիդենի), բայց անբացատրելի է մնում զ-ն։ Կասկածելի է նաեւ *gorig'h- ձեւ ենթադրելը՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397; Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐԿ «կպած կեղտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ըստ Բուգգեի։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650), համարում է կասկածելի։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βόρβορος
«կեղտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 482; Աճ. ՀԱԲ 650
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԲԻԿՈՂ «զինված պահակ, պահապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. cruppelarius «զրահակիր զինվոր»
բայց բուն աղբյուրը (հունարեն կամ լատիներեն) չի հավաստված (կասկածելի է լատ. cruppelarius «զրահակիր զինվոր»)
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԵԼ «պատառոտել, ցտել, կետ-կետ նշաններ դնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «ծակել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-)
արմատից․ հմմտ. հայ. կետ, կծանել, հ. խլ. citla, հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստել (կստոտ), կտկտել, կուտկուտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կետ
հայ.
կծանել
հ. խլ.
citla
հ. վ. գ.
kizzilōn
«խուտուտ ածել»
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՂԻԼ «սեռական խիստ ցանկություն զգալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «խայթել, կծել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-il-)
Հայ-գերմանական զուգաբանություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտղանք, կտղուցք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ․ իսլ․
kitla
հ․ անգլ․
citelian
հ․ սաքս․
kitilōn
հ․ վ․ գերմ․
kizzilōn
«խուտուտ ածել»
Տե՛ս նաեւ