Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 62 բառահոդված (էջ 1/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԱՐԵԼ «ամաչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել, հոգեպես խառնվել, իրենից դուրս գալ» *-ար ածանցով կազմված
Կապ չունի ալարել «ծուլանալ» բայի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλύω
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել, իրենից դուրս գալ»
լատվ.
aluôt
«մոլորվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 85-86
Տե՛ս նաեւ
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԷԼՈՒԻԱ(Յ) (աղէղու) ««ալելույա» (աստծու փառաբանություն)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀλληλούϊα
փոխատու լեզու՝ եբր. halelu yāh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալելուել
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 43; Աճ. ՀԱԲ 92
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԿԱՏ «զեղխ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորվել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղակատանք
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՄՈՂ «ծուռ, շեղ, ոլորուն, ցրուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել» կրկնությամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդվելով
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական աղ արմատի կրկնութեամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդուելով։ Աղ-ի աղբիւրն է հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամողիլ, աղամողել, աղամողումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
álaomai
«թափառել, մոլորվել, շեղվել»
հուն.
ále
«թափառում, խռովք, ցնդվածություն, խելագարություն»
հուն.
ály-o
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել»
հուն.
álé(u)omai
«շեղվել, խուսափել»
լատ.
ambulo, -āre
«շրջել, ման գալ»
լատվ.
aluot
«թափառել, շրջել, մոլորվել»
թոխ. A, B
al
«անջատել, բաժանել հեռանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 111
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆԴ (-ոյ, -ի, -աց, -ից) «բուն դավանանքից շեղվող դավանանք, հերձված, աղանդավորախումբ, կախարդանք, կրոն, դավանանք» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղանդավոր, աղանդագործ, աղանդամիտ, չարաղանդ, բաղդէաղանդ, այլաղանդ, աղանդութիւն, աղանդել, աղանդասար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւաղ (աղեւաղ)
հուն.
álateia
«սխալմունք, մոլորություն»
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆՃ (աղանջ) «ամբոխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, դեսուդեն ման գալ, դեսուդեն ընկնել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնաղանճ, խառնաղանջ, խառնիճաղանճ, խառնիճաղանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ále
«հուզված ամբոխ»
հուն.
álytes
«թափառական»
հայ.
աղաւաղ
հայ.
աղանդ
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՓԱՂ (-ի, -աց) (աղեւաղ) «աղաւաղուած, խեղաթիւրուած, փչացած, ապականուած, տկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել» կրկնաւոր ձեւ
կրկնաւոր ձեւ՝ բնիկ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է դիտել որպէս այլայլ-ի տարբերակ (Աճ. ՀԱԲ 1, 122)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաւաղել, աղեւաղել, աղաւաղութիւն, անաղաւաղելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղանդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122; Աղայեան, ԲՍՀ 18-19
Տե՛ս նաեւ
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌ II (-ի, -ից) «առնելը, առում, գրավում, ավար, կահույք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «տալ, բաժին հանել, առնել, յուրացնել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնում, առեւանգել, տուրեւառ, տուրեւառիկ, առաւ, անառիկ, առեւգնաց, առուկ, վրիժառու, դիւրառու, թափառել, աչառել, ակնառութիւն, անաչառ, անաչառելի, սրտառուչ, ոտնառիչ, շուրջառ, գայլառ, շնառ, մարդառու, առած, առնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar-
«տալ, տրամադրել»
հուն.
ἄρνυμαι
«ձեռք բերել, ստանալ»
խեթ.
arnumi
«բերում եմ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 78, սյունակ 1 Էջ 78
ԱՍՊԱՃԱՐԱԿԱԿԱՆ «հովուական, վաշկատուն, թափառական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *asp(a)čarakakān
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Մատենագիտություն
H. AG 108; Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ (աւգոստոս) «տուռդի ստացուած» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αύγουστος
փոխատու լեզու՝ լատ. augustus «սուրբ, վեհափառ, բարձր»
բառի տառադարձումն է՝ աղավաղված կամ սխալ բացատրությամբ: