Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 20, սյունակ 1
ԱԳԱՐԱԿ
«ագարակ, անդաստան, հանդ ու արտ, կալվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *agro-
ինչ-որ centum տիպի լեզվի միջնորդութեամբ
փոխատու լեզու՝ շումեր. agar
«դաշտ, արտ»
փոխատու լեզու՝ խուռ. auari
«դաշտ»
Անբացատրելի է մնում -ակ-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ագարակիկ,
ագարականալ,
ագարակաբաշխ,
ագարակել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 77;
Ջահ. ՀԼՊ 48, 452
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿԱՏՍ
(-ի, -ից)
«ակոս, վարի ժամանակ խոփի առաջացրած երկարավուն փոս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս փոխառություն որեւէ հնդեւրոպական centum տիպի լեզվից՝ *ag- «քշել, տանել» (հայ. ած-) արմատից, որտեղից՝ խեթ. aggala, հ. հուն. αὖλαξ «ակոս»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակասաբեկ,
ակասաձեւ,
ակասաձիգ,
ակասել,
ակասախոտ,
ակոսատր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
aggala
հ. հուն.
αὖλαξ
«ակոս»
Էջ 39, սյունակ 1
ԱՂՇԿՈՐԵԼ
(աղշկորել, սխալմամբ՝ աղորկորել)
«ստիպել, բռնադատել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«քշել, շարժ(վ)ել»
Կազմված է աղ արմատից՝ ուշ շրջանի սաստկական -շկ-որ- (հմմտ. խառնշտորել) բաղադրյալ ածանցով (՞)։ աղ-ը թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *el- «քշել, շարժ(վ)ել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ելանել
հայ.
ելուզանել
հուն.
ελαω
«քշել, շարժել, հալածել, հորդորել»
Էջ 65, սյունակ 1
ԱՇՏԻՊ
«ձավար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ արաբ. adfar-ad-dib
«դկի եղունգ (խեցեմորթ)»
փոխատու լեզու՝ լատ. ador
«մեկնություն»
Կեղծ բառ, որ ստացվել է արաբ. adfar-ad-dib «դկի եղունգ (խեցեմորթ)» անվան աթոր-աշտիպ տառադարձությունից եւ աթոր-ի լատ. ador մեկնությանից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 222
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՏՐՃԱՆ(ԱԿ)
«կարճ հրազեն, ատրճանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն ձեւը չի վկայված, հայերենում էլ 18-րդ դարից վաղ չի ավանդված, թեեւ ձեւը հնատիպ է
Էջ 122, սյունակ 1
ԲԱՐՈՒՐ
(պարուր)
«պատրվակ, կեղծ պատճառ, պատճառ, առիթ, ամբաստանություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«բերել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bherð-ro-)
Քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *bherð-ro- (*bher-) «բերել, տանել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարել,
բարուրիլ,
բարրանք,
բարուրանք,
բարրելի,
անստիպաբարուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
brith
«ծնունդ, դատողություն»
մ. իռլ.
fert
«արարք պլան, ծնունդ»
հ. իռլ.
brāth
«դատ»
կիմր.
brawd
«դատողություն»
բրետ.
breut
«պաշտպանողական ճառ, պաշտպանություն»
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԵՀԵԶ
(-ոյ)
(բեհեզ)
«նուրբ (սկզբնապես կտավե) գործվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
(սեմական սկզբնաղբիւրի՞ց՝ որեւէ լեզվի (իրանականա՞ն) միջնորդութեամբ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեհեզեայ,
բեհեզեղէն,
բեհեզազգեստ,
բեհեզատիպ
Էջ 127, սյունակ 1
ԲԵՒԵՌ
(-ի, -աց)
«գամ, մեխ, բեւեռ, շրջանակի կենտրոն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
տեսնել *bhe-bher-s- (կրկնավոր) կամ *bhi-bher-s- (*bhi- նախածանցով եւ *bher- «ծակել»՝ *-s աճականով) կազմություն, թեեւ բարբառներում կան *բեբեռ եւ *բեւեռ (*բիբեռ եւ բիւեռ) «գամ, մեխ» տիպական ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեւեռել,
բեւեռակապ,
բեւեռայինդ,
բեւեռիչ,
բեւեռաստղ,
բեւեռաքաշ,
ոսկեբեւեռ,
բեւեռագիր,
բեւեռագրական,
բեւեռագրություն,
բեւեռախույզ,
բեւեռային,
բեւեռագետ
Էջ 128, սյունակ 1
ԲԻԲ
(-ի, -աց)
«աչքի բիբ, ակնակապիճ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պատկերավոր-արտահայտչական, հավանաբար, մանկական կազմություն (հմմտ. բրբ. բիբ, պիպիկ, փիփի), որ իբրեւ այդպիսին կարելի է համեմատել (ըստ Պետերսոնի) հ. հնդկ. bimba «սկավառակ, գնդակ», պ. bubuk «բիբ», հուն. βέμβιξ «հոլ», լիտվ. bybis, bibus «պորտ» տիպի բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբջ(ջ)իլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bimba
«սկավառակ, գնդակ»
պ.
bubuk
«բիբ»
հուն.
βέμβιξ
«հոլ»
լիտվ.
bybis, bibus
«պորտ»
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՍՈՐ
-այ
«արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βοσόρ
փոխատու լեզու՝ եբր. bāsərā
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ,
բոսորած,
բոսորակայլակ,
բոսորային,
բոսորատիպ,
բոսորերանգեան,
բոսորագեղ,
բոսորագոյն,
բոսորաներկ,
բոսորավառ,
բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։