Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 28, սյունակ 1
ԱԽՏԱՐ
(-աց)
(աղթար)
«աստղ, բախտ, աստղագուշակ, աստղահմա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պրսկ. axtar
«համաստեղություն»
փոխատու լեզու՝ մնք. 'xtr (axtar)
«աստղ»
փոխատու լեզու՝ պ. axtar
«աստղ, բախտ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախտարակ,
վատախտարակ
Մատենագիտություն
H. AG 94;
Աճ. ՀԱԲ 100;
Ջահ. ՀԼՊ 513
Տե՛ս նաեւ
Էջ 28, սյունակ 1
ԱԽՏԱՐՄՂԼ
(-ի, -աց)
(ախտարմող, ախտարմաղ, ախտարմախ)
«աստղագուշակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. axtarmār
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
H. AG 94;
Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄ
(-ի)
(արմն, -ին)
«արմատ, ճյուղ, շառավիղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-
«շարժել, հուզել, բարձրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *or-mo-, *ormen-, *ormenos)
թերեւս այստեղից է նաեւ հայերի արմեն անվանումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնիլ,
արմախարիսխ,
արմատ,
արմատել,
արմատագետ,
արմատախիլ,
արմատակեր,
արմատանալ,
արմատիք,
արմատաժողով,
երկարմատեան,
հաստարմատ,
խորարմատ,
արմատական,
արմատանալ,
կինարմատ,
կնիկարմատ,
զարմ,
զարմուհի,
անզարմ,
քաջազարմ,
բարեզարմ,
կայսերազարմ,
արմանալ,
արմանալի,
արմացումն,
զարմանալ,
զարմանագործ,
զարմանազան,
զարմանալի,
զարմացումն,
ընզարմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ορμενος
«ցողուն, ծիլ, ընձյուղ»
հուն.
οραμνος
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327;
Ջահ. ՀԼՊ 123
Էջ 280, սյունակ 1
ԺԵՌ
«տարմահաւ»
(բարբառային)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐԾՕՆՕ
(բրբ. խորձանայ)
«հաստարմատ մի բոյս՝ Hermodactylus L. կամ Colchicum L. (°)»
(բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 449, սյունակ 1
ՀԱՍՏ
(-ի, -ից)
«հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto-
«հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել,
հաստանալ,
հաստիչ,
հաստոց,
հաստումն,
հաստաբեստ,
հաստակաշի,
հաստակապ,
հաստահարուստ,
հաստահեղույս,
հաստահիմն,
հաստամագիլ,
հաստամետ,
հաստանդամ,
հաստապինդ,
հաստարմատ,
հաստույժ,
հաստաբուն,
հաստագլուխ,
հաստամարմին,
հաստավիզ,
հաստափոր,
հաստորբ,
հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pastyá-
«տուն, բակ, բնակարան»
իբրեւ հաստատուն բնակություն
հ. իսլ.
fastr
«հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ.
fast
«հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ.
festi
«հաստատուն, ամուր»
խեթ.
hastai-, hasti-
«ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464;
Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 454, սյունակ 1
ՀԱՎԱՏ
-ոյ
(աւատ)
«հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել»
փոխատու լեզու՝ սողդ. awat
«հավատ»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր,
հաւատարիմ,
հաւատարմութիւն,
առհաւատչեայ,
անհաւատ,
թերահաւատ,
ճշմարտահաւատ,
միահաւատ,
դիւրահաւատ,
հաւատաբնակական,
հաւատաքննութիւն,
հաւատուրաց,
հաւատալ,
չաւատալ,
չաւատալի,
աւատապետ,
աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել»
<*fra-vat-
սողդ.
awat
«հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐՄ
-ի, -ից
«խումբ, թռչնախումբ, երամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dergh-
«բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *drgh- (s)mo-)
արմատից
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *drgh- (s)mo-` *dergh- «բռնել» արմատից. Տե՛ս եւ տորմ, որ տարմ-ի ձայնդարձային ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարմատարմ,
տարմանալ,
տարմաջուր,
տարմաբար,
լուսատարմիկ,
տարմահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
dremm
իռլ.
dream
«խումբ, բազմութիւն, ջոկատ»
բրետ.
dram
«խուրձ, կապոց»
հուն.
δραγμα
«բուռ, խուրձ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐՄ-
(տարմանեան «ծոյլ» բառում)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. tārmūθā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 387
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐՄԱԼ
(տարմադ)
«տոպրակ, պարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. tārmalā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարմալակ,
տարմադակ
Մատենագիտություն
H. AG 317
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։