Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 43 բառահոդված (էջ 1/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՆ (ակքան, աքցան, այլեւ ակաթբագիկ) «բորկոտնիմ (մի փուշ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άκανθα
Աճ. ՀԱԲ 1, 105 (միայն ակաթբագիկ -ի համար)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԹԷՆ (աղավաղմամբ՝ ազգեն, անկոտն) ««թերադարձ» (՞)» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγδὴν «քարշ գալով, ուժով»
աղավաղմամբ՝ ազգեն, անկոտն
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱԼ (ամանալ, ուշ՝ ամարել) «լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «ջուր քաշել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smā-)
Թերեւս նաեւ ամայի «անբնակ, դատարկ, լքված», այլեւ՝ ամայել «ծեփել կամ շպարել»։ ըստ Պետերսոնի։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *am- «բռնել» (ըստ Աճառյանի՝ «լցնել») արմատից բխող բառերի հետ, թեեւ դրանց մեջ է դրվում հ. հնդկ. ámatram- «աման» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աման, խնկաման, գինեման, ոտնաման, ամանեղեն, աղաման, կաթնաման, շաքարաման, թանաքաման, գրչաման, թքաման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άμη
«դույլ»
հուն.
άμίς
«գիշերաման»
հ. իռլ.
sem
«բուրս թափել»
լիտվ.
sémti
«հեղուկ քաշել, լցնել» ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146; Pok. IEW 35; H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌ II (-ի, -ից) «առնելը, առում, գրավում, ավար, կահույք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «տալ, բաժին հանել, առնել, յուրացնել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնում, առեւանգել, տուրեւառ, տուրեւառիկ, առաւ, անառիկ, առեւգնաց, առուկ, վրիժառու, դիւրառու, թափառել, աչառել, ակնառութիւն, անաչառ, անաչառելի, սրտառուչ, ոտնառիչ, շուրջառ, գայլառ, շնառ, մարդառու, առած, առնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar-
«տալ, տրամադրել»
հուն.
ἄρνυμαι
«ձեռք բերել, ստանալ»
խեթ.
arnumi
«բերում եմ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 248
Էջ 78, սյունակ 1 Էջ 78
ԱՍՊԱՆԴԱԿ (ասպանտակ, ասպատան, ասպատանզկ) «ասպանդակ, թամբից կախուած ոտնատեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. span
փոխատու լեզու՝ իրան. awžanda «ասպանդակ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բոհեմ.
span
< իրան.
վրաց.
awžanda
«ասպանդակ» < իրան.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԳ (-ք կամ -ունք) (երագ) «արագ, շուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. raγu-
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. raγu-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արագագիր, արագագնաց, արագագոյն, արագազերծ, արագաթեւ, արագախարբիկ, արագոտն, արագընթաց, արագել, երագագնաց, երագագոյն, երագակատար, երագանալ, երագանցուկ, երագասլաց, երագել, արագախոս, արագահոս, արագասլաց, արագասոյր, արագավազ
Մատենագիտություն
H. AG 422; Աճ. ՀԱԲ 291-292
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԶՐԻՔ «բազմոց, գահույք, սանդուղք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
իրանական փոխառությու՞ն՝ բազմիլ-ից տարբեր ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բազրոտն
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿ ««բոբիկ, բոկոտն» (բբբ. բոբիկ <բոկիկ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhoso- «մերկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhoso-go-) *bhoso- «մերկ» հիմքից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոկագնաց, բոկութիւն, բոկանի, բոկոտն, բոկիկ, բոկական, բոկոլոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
bar
«մերկ»
լիտվ.
basas
հ. սլ.
bosu
«բոբիկ»
Մատենագիտություն
H. AG 430; Աճ. ՀԱԲ 462; Pok. IEW 163
Էջ 138, սյունակ 1 Էջ 138
ԲՈՒԽՏԱԿ «մի ծաղիկ՝ կարմնտուկ, կոտնուկ» (բուս.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Փոխառություն իրանական աղբյուրի՞ց։
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԲՆ «սրբիչ, ջնջոց. ավել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uer-p-om-) *p- ածականով
արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է կապել գերփել (գերթել) «շորթել, կողոպտել, ջնջել, աւերել» բայի արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ρωπες
«ճիպոտներ, թուփ, թփուտ»
լատ.
veprēs
«փշաթուփ»
հ. վ. գ.
worf
«գերանդու կոթ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None