Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ոյժ» որոնման արդյունք՝ 31 բառահոդված
· Էջ 1 / 4
Էջ 30, սյունակ 1
ԱԿՆ
(հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ)
«աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ-
(անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-)
ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ-
(անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-)
երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել,
յականել,
զականել,
ականողիք,
ականատես,
ականաւոր,
ականի,
միականի,
ակնհար,
ակնածու,
ակնահաճոյ,
ակնակայիճ,
ակնարկել,
ակնդի,
ակնիտ,
ակնկոր,
զիջակն,
խայտակն,
կորակնել,
չարակն,
ակնկալութիւն,
անակնկալ,
ակնահաւատ,
ակնանմամ,
ականոց,
ականատ,
ակնատ,
աղբերակն,
ակնաղբիւր,
ականակապ,
ականակերպ,
ականակիտ,
ակնագործ,
ականագոյն,
ոսկեակն
Նոր՝
ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak (սեռ.)
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413;
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 38, սյունակ 1
Ա(Ղ)Խ
(-ի, -ից)
(ԱԽ)
«փականք, օղակ, կահկարասիք, ունեցվածք, վաճառքի բեռ, ճանապարհորդների բազմություն, ամբոխ, ցեղ, զարմ, ժողովուրդ, մարմնի հոդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. ‘ahl
(Անհավանական է)
«ընտանիք, ցեղ մարդիկ»
Աղբյուր՝ արաբ. yalaq
(Անհավանական է)
«փականք, կողպեք»
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։ Անհավանական է բխեցնել խուրիերենից՝ *alla(e)lhi «տիրային» ենթադրական բառից (Դյակոնով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ա(ղ)խել,
աղխամադխ,
աղխազուր,
ալխազուր,
ա(ղ)խստրոյզ,
աղխատրուզել,
բազմաղխադխ,
աղխաղխակոյտ,
ճարտարաղխ,
ախանտեալ,
ա(ղ)խաղան
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 486
Էջ 64, սյունակ 1
ԱՇԽՈՅԺ
(աշխույժ)
«ուժեղ, արի, քաջ, եռանդուն»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշխոյժք,
աշխոյժութիւն,
աշխոյժուհի
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԺՈՅԺ
(ժոյժ-ից կարծված՝ «անտանելի, անժուժկալ»)
«(թափված) արյուն»
Փոխառություն (հավանաբար)
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՅԳ
(առոգ, առուգ, ոռոգ)
«առույգ, աշխույժ, կայտառ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական ոյժ
Կազմված է առ- նախածանցով՝ առանձին չհանդիպող ոյժ արմատից, որը իրանական ծագման ոյժ արմատի տարբերակն է (գ/ժ հերթագայությունը հատուկ է իրանական լեզուներին)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առոյգաբարձ,
առոյգանալ,
առոյգութիւն,
առոյգազաւակ,
առոզանալ,
առոզանձն,
առոզավարժ,
առոզութիւն,
առուզանալ,
առուգութիւն,
առոգագոյն,
ոռոզանալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 263
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱՄՆ
(-ան, -ունք)
«ատամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ed-
«ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ədnt-mn-)
«ուտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատամացել,
ատամացի,
ատամահան,
ատամնաբափ,
ատամնափխիլ,
ատամնառու,
ատամնատակ,
ատամնացաւ,
ատամնաւոր
Նոր՝
ատամնաբոյժ, ատամնաբուժարան, ատամնափորիչ, անատամ, եռատամ
ատամնաբոյժ, ատամնաբուժարան, ատամնափորիչ, անատամ, եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dan
հյց.
dantam
հուն.
odous, -ontos
լատ.
dens, -tis
բրետ.
dant «ատամ»
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 285-286;
Pok. IEW 289
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԵԿ
«բեկված, կոտրված, խեղանդամ, խոնարհ, հեզ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhe(n)g-
«կոտրել, բեկել, ջարդել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեկ(ան)ել,
բեկումն,
դիւրաբեկ,
գազանաբեկ,
նախանձաբեկ,
հրամանաբեկ,
կաշառաբեկ,
խեցբեկ,
լերդաբեկել,
աղեբեկ,
բեկբեկել,
բեկբեկումն,
բեկոր,
բեկտորել,
բեկտել,
բեկտու,
բեկտումն,
բեկտոր,
բեկչիլ,
անբեկչելի
Նոր՝
բեկաբոյժ, բեկաբուժութիւն, բեկուն, բեկբեկունք
բեկաբոյժ, բեկաբուժութիւն, բեկուն, բեկբեկունք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
banákti «կոտրում է բեկում է»
հ. իռլ.
bongid «կոտրում է, հնձում է, հաղթում է»
հ. իսլ.
banga «խփել»
Մատենագիտություն
H. AG 429;
Աճ. ՀԱԲ 436
Էջ 134, սյունակ 1
ԲՈՅԺ
-ի, -աց
«դեղ, հնար, դարման, բուժում»
Ստուգաբանություն
Էջ 135, սյունակ 1
ԲՈՅՃ
«սնուցում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheug'-
«վայելել, ուտել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուժ(ան)ել,
բուժումն,
մեղուաբոյժ,
պորտաբոյժ,
անասնաբոյժ,
բոզաբոյժ,
բազմաբոյժ,
ծերաբոյժ,
թռչնաբուծութիւն,
հաւաբուծութիւն,
մեղուաբուծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhóga «ուտելիք, վայելք»
լատ.
fungor «կատարել, իրագործել»
Մատենագիտություն
H. AG 430;
Աճ. ՀԱԲ 468
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՏ
I
(բութ)
«ուտելիք, կերակուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhug-
«վայելել»
*u-ից հետո քմայնացած *g-ի (*g'-ի) *g'>տ անցման համար
հմմտ. *trəg-> արատ (արած-ել), *bhrg'uo- > բարտի եւ նույնիսկ *g'əlou- «տալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բտել,
բտկան,
բտոց,
խոտաբուտ,
խոզաբուտ,
ընդաբուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բոյժ (բուժ)
հ. հնդ.
bhoga «վայելում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։