Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 55 բառահոդված (էջ 1/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 20, սյունակ 1 Էջ 20
ԱԳՈՆԻՍՏԱՅՔ (հգն.) «մրցակիցներ, մրցողներ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγωνισταί (ἀγωνιστής)
հգն. ձեւը՝ կազմուած ἀγών-ից (>հայ. ագոն)։
Մատենագիտություն
H. AG 338; Աճ. ՀԱԲ 78
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹՂԵՏՍԱՅՔ (հգն.) «ըմբիշներ, գոտեմարտողներ, աթլետներ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀθληταί
Մատենագիտություն
H. AG 339; Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 33, սյունակ 1 Էջ 33
ԱՂԱԲՈՂՆ (-ամբ, -ւաւք) (աղեբողոն, աղաբաղովն, աղաբանոս, աղաբղոն, ղաբողոն, ղաբողոնիկ, ղաբոնիկ, անադափ, անաբող, անափաղ, բողոն, բուղոն) «կարճ փիլոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναβολή
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մերկազաբաղ
Մատենագիտություն
H. AG 339; Աճ. ՀԱԲ 117
Էջ 36, սյունակ 1 Էջ 36
ԱՂԵՂՆ -ան «աղեղ, ծիածան, բուրդ կամ բամբակ գզելու գործիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» կրկնաւոր ձեւ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղեղնակապարճ, աղեղնաւոր, աղեղնաւարձ, աղեղնադաշտ, աղեղնաշարաւիղ, աղեղնաբանել, աղեղնել, գեղեցկաղեղն, դիպաղեղն, քաջաղեղն, հաստաղեղն, աղեղնաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ողն
հայ.
ուլն
հայ.
ոլոք
հայ.
իլ
հայ.
իլիկ
հուն.
ωλένη
լատ.
ulna
բրետ.
ilin
«արմունկ»
կիմր.
olwyn
«անիւ»
Մատենագիտություն
Pok. 308
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒԼ (ապուլ տալ «արձակել, թողնել») «արձակում, թողում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՋ (-ոյ, -ու, -ում) «աջ, աջ կողմ, աջ ձեռք, ձեռք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sē(i)dh- «ուղիղ դեպի նպատակը գնալ, նպատակաուղղվել, դիմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sədhio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աջակողմն, աջաբեկ, աջակից, աջակցիլ, աջեակ, աջել, աջին, աջանալ, (յ)աջող, (յ)աջողակ, աջողաձեռն, չաջողութիւն, յաջողել, անյաջ, աջողնալ, յաջորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sādhati
«բերում է նպատակին»
հ. հնդկ.
sādhú
«ուղիղ»
հ. հնդկ.
sidhra
«հաջողակ»
հուն.
ἰθύς
«ուղիղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 143, սյունակ 1 Էջ 143
ԳԱ (բրբ. գո-) «գալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uadh- «քայլել, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi) dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ, արեւագալ, զգալ, զգայուն, զգաստ, զգաւն, ապագայ, անգայ, բացագայայլ, յառաջագայայլ, շրջագայայլ, պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vadō
«գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ.
wadan
«ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՆԱԼ «գնալ, քայլել, ընթանալ, շրջել, կյանք վարել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghē- «լքել, հեռանալ, գնալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghhē-nā-mi-) չմայնացած *gh-ով
Արմատից բխող բազմաթիվ բարդություններ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգնալի, յոգնագնալի, գնայուն, գնայական, խելագնայ, գնացական, գնացումն, արագագնաց, արդարագնացիկ, բանագնաց, անգնաց, գաղտնագնաց, գետնագնաց, դեսպանագնաց, խառնագնաց, կաշառագնաց, նաւագնաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jahāti
«թողնում է, լքում է»
հ. հնդկ.
jihītē
«գնում է»
հուն.
κιχάνω
«հասնել»
հ. վ. գերմ.
gān
«գնալ» ըստ Պիզանիի
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐԿԵԼ II ««ժամանակել» (՞) (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություն՝ դարկելի («ժամանակելի»). արդյո՞ք բարկել (< արաբ. tark) «թողնել, դադարեցնել» բայի սխալագրությունը եւ մոտավոր մեկնությունը չէ՞:
Էջ 189, սյունակ 1 Էջ 189
ԴԱՐՁ (-ի, -ից) ««դարձ, վերադարձ, դառնալը, փոխվելը» (թարգ «առանց»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhrg’h- «պտտել, դարձնել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dherg’h-/*dhreg’h-) սահող ձայնդարձով
սահող ձայնդարձով «պտտել, դարձնել, ոլորել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարձուցանել, դարձեալ, դարձդարձիկ, դարձուած, դարձընթաց, անդարձ, դիմադարձ, դարձեակ, վերադարձ, ապաթարց, գրադարձ, գրադարձություն, դառնալ, վերադառնալ, անդրադառնալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
darz(a)
«թել»
ալբ.
dhredh
«պտտել, դարձնել, ոլորել»
խեթ.
tarna-
«թողնել»
բոխ. Ա.
tarnā-, tark-
«թողնել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 258; Աճ. ՀԱԲ 639