Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 22 բառահոդված (էջ 1/3)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱԾ- II «արածում, ճարակում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trǝg'-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *trǝg'-` *ter- արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արածել, խոզարած, այծարած, ոչխարած, հաւտարած, խաշնարած, հորթարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρώγω
«կրծել, մաշեցնել, ուտել»
հուն.
τρώγλη
«անցք, ծակ»
բոխ. ԱԲ
trāsk
«ծամել, որճալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՏ «արոտ, արածելու խոտ եւ դաշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տորորել, շփել, շփելով մաշել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trəg'-) *g'-ի տ արտացոլմամբ (հմմտ. *ag'ro- > արտ, *g'əlou-> տալ «տագերկին» եւ այլն) եւ ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ)
ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ, ինչպես՝ մաւտ (մատչիլ) եւ յաւտ (յատանել) բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւտակից, արաւտական, արաւտատեղի, արաւտաբոյծ, արաւտանալ, խաշնարաւտ, պաճարարաւտ, պարարտարաւտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρωφω
«ուտել (հում բան), կրծել»
թոխ. ԱԲ
trāsk
«որոճալ»
հայ.
արածել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐՄԱԿ «նուրբ ալյուր, նուրբ փոշի, սպիտակ ալյուրով հաց, սպիտակամարմին, (բրբ.) մանր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «շփել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-mo-) -ակ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերմակել, գերմականալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χερμας
«խճաբար, քար»
հուն.
χεραδος
«խիճ, մանր քարեր»
լատ.
furfur
«կճեպ»
լիտվ.
gurti
«փշրվել»
լիտվ.
gurus
«փխրուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՐ (թոյր), -ոյ «թուր, սուր (զենք)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter(ə)- «տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōr-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրաթափ, թրածեծ, կիսաթուր, թրաձեւ, թրաձուկ, թրամարտ, թրամերկ, թրասուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τείρω
«մաշեցնել, ուժասպառել»
հուն.
τορέω
«ծակել, կտրել»
հուն.
τόρος
«դուր»
լատ.
terō
«տորորել, փշրել, աղալ»
ռուս.
тереть
«տորորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԹՈՒՐ (-ոյ) «միջատաձվից ելած որդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-) կրկնավոր
կրկնավոր *tōrtōro-` *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» արմատից, որից նաեւ՝ թուր.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրոց, թրթուրակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τερηδών
«մի տեսակ թրթուր, աղեորդ»
լատ.
starenes
«փայտակեր ճճի, շաղափուկ»
լիտվ.
trandis
«փայտակեր ճճի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 214
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐԿՈՏ «կորկոտ, թեփահանված եւ ծեծված ցորեն կամ գարի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gred- «քերել, քերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gogrod-)
որ ներկայացվում է միայն ալբաներենով եւ գերմանականով (ալբանա-գերմանական զուգաբանություն)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650-651) նույնպիսի *grod- արմատ ենթադրում է *ghreu- «շփել, տրորել» արմատի *-d-ով աճած ձեւերի հիման վրա` ենթադրելով *gh-ի դիմաց *g- (բայց այս դեպքում դուրս են ընկնում գերմանական զուգահեռները եւ առանց *-d ածականի ձեւերը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորկոտապուր, գարեկորկոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
gerrusε
«քերոց»
հ. շվեդ.
kratta
«քերել, ճանկռել»
գ.
krutzen
«քերել, քերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 650-651
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՇ II (մարշ-) «մաշուած. մաշում, նուազում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տրորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mrs-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաշել, մաշական, մաշում, մաշումն, մաշութիւն, հալեմաշ, հոգեմաշ, արագամաշ, դիւրամաշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mašam
Էջ 510, սյունակ 1 Էջ 510
ՄԱՌ II (մեռ) «ցլեփ (ծլեպ), փուշ» (ԲՀ՝ «խոշ»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṛ-s- (*mer-s-)) s-աճականով
Առաջացել է հնդեւրոպական *mer- «տորորել, շփել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
maši-
«փոշի»
մ. վ. գ.
zer-mürsen
«փշրել»
հայ.
մաշ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 258
Էջ 516, սյունակ 1 Էջ 516
ՄԱՐԶԵԼ «մարզել, վարժեցնել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *marz-
մ. պ. marz- «շփել, տրորել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարզանք, մարզողական, մարզիկ, մարզանք, մարզարան, մանկամարզ, նորամարզ, մարմնամարզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəz-
«շոշափել, շփել, քսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 282; Ջահ. ՀԼՊ 534
Տե՛ս նաեւ
Էջ 517, սյունակ 1 Էջ 517
ՄԱՐՁԵԼ «մերսել, շփել, տրորել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից՝ նույնը մարզել ձեւի հետ. ձ-ի համար հմմտ. դերձակ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարձիկ, մարձիկք
Տե՛ս նաեւ